موسوعة الإمام الخميني 21 (ولايت فقيه( حكومت اسلامى)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٩٤ - تفسير آيه ذكر شده در مقبوله و آيات قبل از آن
حقيقت اطاعت خدا هم مىباشد.
در دنبال آيه مىفرمايد: (... فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِيلًا)؛ «... اگر در امرى با هم نزاع داشتيد، به خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم رجوع كنيد».
منازعهاى كه بين مردم واقع مىشود، بر دو نوع است: يك نوع، اينكه بين دو دسته يا دو نفر سر موضوعى اختلاف مىشود. مثلًا يكى ادعا دارد كه طلبكار است و ديگرى انكار مىكند و موضوع، اثبات شرعى يا عرفى لازم دارد. در اين مورد بايد به قضات رجوع شود و قاضى بايد موضوع را بررسى كرده دادرسى نمايد. اينها دعاوى حقوقى است.
نوع ديگر، اينكه اختلافى در بين نيست، بلكه مسأله ظلم و جنايت است. مثلًا قلدرى مال كسى را به زور گرفته است، يا مال مردم را خورده است، دزد به خانه كسى رفته و مالش را برده است، در چنين مواردى، مرجع و مسئول، قاضى نيست؛ بلكه مدعى العموم (دادستان) است. در اين موارد، كه موارد جزايى- و نه حقوقى- است، و گاهى جزايى و حقوقى توأم است، ابتدا مدعى العموم، كه حافظ احكام و قوانين است و مدافع جامعه به شمار مىآيد شروع به كار مىكند و كيفرخواست صادر مىنمايد؛ سپس، قاضى رسيدگى كرده حكم صادر مىكند. اين احكام، چه حقوقى و چه جزايى، به وسيله دسته ديگرى از حكام، كه مجريان باشند، اجرا مىشود.
قرآن مىفرمايد: (فَإِنْ تَنازَعْتُمْ) در هر امرى از امور بين شما نزاع واقع شد، مرجع در احكام، خدا و در اجرا، رسول است. رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم بايد احكام را از خدا بگيرد و اجرا نمايد. اگر موضوع اختلافى بود حضرت رسول به عنوان قاضى دخالت مىكند و قضاوت (دادرسى) مىنمايد. و اگر منازعات ديگرى، از قبيل زورگويى و حقكشى بود، نيز مرجع رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم است. او چون رئيس دولت اسلام است، ملزم