موسوعة الإمام الخميني 21 (ولايت فقيه( حكومت اسلامى)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٦٤ - ما درباره اين روايت روى دو فرض صحبت مىكنيم
«مَنْ حَفِظَ عَلى أُمَّتي أرْبَعينَ حَديثاً، حَشَرهُ اللَّهُ فَقيهاً» [١] و ديگر رواياتى كه در تمجيد از نشر احاديث وارد شده [٢]، مربوط به محدثينى نيست كه اصلًا نمىفهمند حديث يعنى چه؟ اينها راجع به اشخاصى است كه بتوانند حديث رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم را مطابق حكم واقعى اسلام تشخيص دهند. و اين ممكن نيست مگر مجتهد و فقيه باشند، كه تمام جوانب و قضاياى احكام را بسنجند، و روى موازينى كه در دست دارند، و نيز موازينى كه اسلام و ائمه عليهم السلام معين كردهاند، احكام واقعى اسلام را به دست آورند. اينان خليفه رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم هستند، كه احكام الهى را گسترش مىدهند و علوم اسلامى را به مردم تعليم مىكنند، و حضرت در حق آنان دعا كرده است: «اللّهُمَّ ارْحَمْ خُلَفَائي».
بنابراين، جاى ترديد نيست كه روايت «اللّهُمَّ ارْحَمْ خُلَفَائي» شامل راويان حديثى كه حكم كاتب را دارند نمىشود و يك كاتب و نويسنده نمىتواند خليفه رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم باشد. منظور از «خلفا»، فقهاى اسلامند. نشر و بسط احكام و تعليم و تربيت مردم با فقهايى است كه عادلند؛ زيرا اگر عادل نباشند، مثل قضاتى هستند كه روايت بر ضد اسلام جعل كردند؛ مانند سمرة بن جندب [٣] كه بر ضد حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام
[١]. اين مضمون با الفاظ مختلف در منابع شيعه و اهل سنّت آمده است. رجوع كنيد به: بحار الأنوار، ج ٢، ص ١٥٣- ١٥٧؛ كنز العمّال، ج ١٠، ص ٢٢٤.
[٢]. بحار الأنوار، ج ٢، ص ١٤٤- ١٦٨، ابواب ١٩ و ٢٠ و ٢١؛ كنز العمّال، ج ١٠، ص ٢٢٠- ٢٤٣.
[٣]. ابو عبدالرحمان سمرة بن جندب بن هلال بن جريح (٥٨ ه. ق) از پيامبر بسيار روايت كرده است. بعد ازمرگ «زياد» چندى در بصره جانشين وى بود تا آنكه معاويه وى را معزول ساخت. طبرى مىنويسد كه سمره در ايامى كه و الى بصره بود فرمان قتل هشت هزار تن را صادر كرد. چون به كوفه آمد زياد از او پرسيد: نمىترسى كه فرد بىگناهى را كشته باشى؟ گفت: اگر افزون بر اين هم مىكشتم نمىترسيدم. به نقل از ابن ابىالحديد، در شرح نهجالبلاغة- (ج ٤، ص ٧٣) معاويه در ازاى صد هزار درهم به او پيشنهاد كرد تا روايت كند كه آيه (وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا) البقرة (٢): ٢٠٤ در شأن علىبنابىطالب نازل گرديده است و آيه (وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ) البقرة (٢): ٢٠٧ در شأن ابن ملجم فرو فرستاده شده و سمره به چهار برابر آن مقدار پذيرفت كه آن روايت را جعل كند.