است. اسلام اين‌گونه اجتماعات را فراهم كرده تا از آنها استفاده دينى بشود؛ عواطف برادرى و همكارى افراد تقويت شود؛ رشد فكرى بيشترى پيدا كنند؛ براى مشكلات سياسى و اجتماعى خود راه حل‌هايى بيابند؛ و به دنبال آن به جهاد و كوشش دسته جمعى بپردازند. در كشورهاى غير اسلامى يا حكومت‌هاى غير اسلامى در كشورهاى اسلامى، هرگاه بخواهند چنين اجتماعاتى فراهم آورند، مجبورند ميليون‌ها از ثروت و بودجه مملكت را صرف كنند، تازه اجتماعات آنها بى‌صفا و ظاهرى و عارى از آثار خير است. اسلام ترتيباتى داده كه هر كس خودش آرزو مى‌كند به حج برود، و راه افتاده به حج مى‌رود. خودش با اشتياق به نماز جماعت مى‌رود، بايد از اين اجتماعات به منظور تبليغات و تعليمات دينى و توسعه نهضت اعتقادى و سياسى اسلامى استفاده كنيم. بعضى به اين فكرها نيستند، و بيش از اين‌كه (وَ لَا الضَّالِّينَ‌) را خوب ادا كنند فكرى ندارند، حج كه مى‌روند، به جاى اين‌كه با برادران مسلمان خود تفاهم كنند، عقايد و احكام اسلام را نشر دهند و براى مصايب و مشكلات عمومى مسلمانان چاره‌اى بينديشند، و مثلًا براى آزاد كردن فلسطين كه وطن اسلام است اشتراك مساعى كنند، به اختلافات دامن مى‌زنند! در حالى كه مسلمين صدر اسلام با اجتماع حج و با جماعت جمعه كارهاى مهم انجام مى‌دادند. در خطبه روز جمعه اين‌طور نبود كه فقط يك سوره و دعايى بخوانند و چند كلمه‌اى بگويند؛ با خطبه‌هاى جمعه بسيج سپاه مى‌شد و از مسجد به ميدان جنگ مى‌رفتند. و كسى كه از مسجد به ميدان جنگ برود، فقط از خدا مى‌ترسد و بس، و از كشته شدن و فقر و آوارگى نمى‌ترسد، و چنين سپاهى سپاه فاتح و پيروز است. هرگاه خطبه‌هايى را كه راجع به جمعه است و خطبه‌هاى حضرت امير عليه السلام را ملاحظه كنيد، مى‌بينيد كه بنا بر اين بوده كه مردم را به راه بيندازند و به حركت درآورند و به مبارزه برانگيزند؛ براى اسلام فدايى و مجاهد بسازند و گرفتارى‌هاى مردم دنيا را برطرف كنند. اگر هر روز جمعه‌