يك وضع انسانى پيدا شده بود، يك تحول پيدا شده بود. كه سرباز وقتى كه مى‌آمد توى كوچه‌ها، مردم گل به او مى‌ريختند؛ او گريه مى‌كرد و به آنها اظهار محبت مى‌كرد.

اين تحول روحى است كه خداى تبارك و تعالى اين تحول را مرحمت فرموده بود. اين تحول روحى را حفظش بكنيد؛ اين محبت را بين خودتان و اقشار ملت حفظ بكنيد؛ ولى در مقابل مخالفين، در مقابل اعدا، در مقابل مفسدين شديد باشيد؛ محكم مثل يك سد در مقابل آنها. نرم در مقابل هموطنهاى خودتان، در مقابل برادرهاى خودتان؛ همين دستور اسلام است، قرآن اين را مى‌فرمايد، و همان طور كه رؤساى اسلام اين طور بودند. خود رسول اللَّه- صلى اللَّه عليه و آله و سلم- ايشان خودشان در جنگها، خودشان وارد ميدان نمى‌شدند كه آدم بكشند؛ وضع اين طور بوده است كه نبى رحمت بودند. حتى يك نفر كشته نشده است به دست ايشان. لكن حضرت امير با آن وضعى كه در جنگ داشته است، از ايشان نقل كرده‌اند كه ما در شدايد پناه مى‌برديم به ايشان! [١] يك همچو ... سردار بزرگ كه در دنيا نظير ندارد- به حسب نقلى كه از ايشان مى‌شد- مى‌فرمايد كه ما در شدايد، وقتى جنگ شديد مى‌شد، ما پناه مى‌برديم به رسول اللَّه. يك همچو قوّه‌اى بوده او؛ قدرت الهى بوده. اين يك دستور كلى است كه در آن زمان آنها كرده‌اند و به سعادت رسيدند و به سعادت رسانده‌اند.

لزوم حفظ نظم و سلسله مراتب در ارتش‌

در اين زمان [اگر] ما بخواهيم سعيد باشيم، بخواهيم به سعادت برسيم، بايد عمل بكنيم. همه با همه دوست و رفيق؛ سرباز با درجه دار، درجه دار با افسر، افسر با ارشد رفيق باشند لكن اطاعت بكنند. اطاعت مسئله‌اى است، رفاقت مسئله‌اى ديگر. بالايى‌ها پايينى [ها] را به چشم رحمت نگاه كنند؛ پايينى‌ها از بالايى‌ها اطاعت بكنند. اگر بخواهند يك مملكتى محفوظ بماند، بايد ارتش روى ديسيپلينى كه دارد محفوظ بماند. روى آن نظمى كه دارد، روى آن نظم رفتار كند. اگر بخواهد به هم بريزد و هر كه [بگويد] «حالا

[١] نهج البلاغه، (من غريب كلامه، حديث ٩).