ولى بايد توجه كرد كه اعتقاد به چنين عامل اصيل به نام «علة العلل» مانع از آن نيست كه به يك رشته علل طبيعى كه زمينه هاى حركت را فراهم مى سازند، نيز اعتقاد راسخ داشته باشيم و اعتقاد به يك منشأ الهى ما را بى نياز از اعتراف به علل طبيعى كه در طول آن منشأ قرار دارند، نمى سازد.

در اين جا ممكن است كه ماركسيسم، علت حركت را تضاد درونى به شكل تز و آنتى تز بداند و از اين طريق به انكار دخالت هر نوع عامل خارجى برخيزد، پاسخ اين مطلب و اين كه تضاد نقش زمينه سازى دارد، نه آفرينندگان، به طور روشن در درس هاى يازدهم و سيزدهم، بيان گرديد و به دو درس مراجعه فرماييد.