طبقه اى را در برابر طبقه اى قرار مى دهد و نظام هاى شش گانه را از اين راه توجيه مى كند و مى گويد: روزى اشتراكيت نخست به عللى (البته تاكنون علت اين به هم خوردگى روشن نشده است) از بين رفت و نظام بردگى به ميان آمد، از نزاع حاكمان و بردگان تأليفى صورت گرفت و جامعه فئودالى به وجود آمد.

سپس فئوداليسم به دو نيروى متقابل، مالكان و كشاورزان منحل و از اين كشمكش تأليف ديگرى به نام سرمايه دارى پديد آمد.

اكنون اين پديده به متقابلانى به نام كارفرمايان و كارگران منحل شده و جامعه جديدى به نام سوسياليسم (مالكيت اجتماعى) به وجود خواهد آمد و سير تاريخى جامعه ها، جريانى حتمى و اجتناب ناپذير است در همه حالات سرانجام به استقرار جامعه بى طبقه منجر مى شود هر جامعه جديدى نسبت به جامعه پيش برتر است; يعنى فئوداليسم از جامعه بردگى سرمايه دارى از فئوداليسم و سوسياليسم از جامعه سرمايه دارى برتر مى باشد.

در صحنه تاريخ تماشاگريم نه بازيگر

تحولات تاريخى از طريق ديالك تيك در هر دو مكتب به صورت يك امر ضرورى و حتمى است و هگل در كشف ديالك تيك، يك قانون ضرورى طبيعت را كشف كرده است. هرگز چنين نبود كه ملل گاهى مقابل يكديگر قرار گرفته اند بلكه ضرورى بود كه هر ملتى سرانجام مقابل خود را بپروراند، و سير ديالك تيك پيش برود. خلاصه جريان تاريخ را ديالك تيك معين كرده است و هيچ چيز نمى تواند اين