بحث نخست مربوط به علل محرك تاريخ است و اين كه حركت و گردش چرخ هاى تاريخ مربوط به كدام عامل و يا عوامل است، و اين همان بحث گسترده اى است كه در بخش ماترياليسم تاريخى از آن بحث مى شود. گروهى تك عاملى و گروهى ديگر چند عاملى مى باشند، در اين ميان ماركس از گروه تك عاملى است و زير بناى تاريخ بشرى و موتور محرك تاريخ را عامل اقتصادى و طبقاتى مى داند.

ما فعلا وارد اين بحث نمى شويم و فقط به تأثير غرايز در تكامل كلى تاريخ اشاره مى كنيم آن گاه به علل مبارزه ها در تاريخ كه مورد نظر ماركسيسم است و مى خواهد آن را از طريق مثلث «هگل» توجيه كند، اشاره مى كنيم.

در ميان غرايز فقط نهادهاى عالى و از ميان آن ها چهار حس اصيل را كه به حق بايد آن ها را زير بناى زندگى اجتماع انسان دانست متذكر مى شويم اين چهار حس عبارتند از:

١ـ حس كنجكاوى;

٢ـ حس نيكى;