در حالى كه بخش ديگر مكتب، مربوط به شناخت وظايف و تكاليف و به عبارت ديگر مربوط به شناخت بايدها و نبايدهاست كه زندگى را بايد بر آن ها تطبيق كرد آن جا كه مى گوييم بايد مبارزه كرد و نبايد تن به ستم داد، يا بايد خدا را پرستش كرد نبايد غير او را پرستش نمود همه اين تكاليف و وظايف ايدئولوژى مكتب است كه مايه تبلور و درخشش مجموع مكتب مى گردد.

مكتب اسلام، مجموعه اى است از جهان بينى اسلامى و ايدئولوژى اسلامى; مثلا آن گاه كه مى گوييم خدا هست، وحى حقيقت دارد، مرگ دروازه زندگى جاودان است، عناصرى از جهان بينى اسلامى را بيان مى كنيم، ولى آن گاه كه مى گوييم بايد نماز خواند و بايد روزه گرفت بايد با دشمن داخلى سعادت انسان (هوا و هوس هاى مهار نشده) و دشمن خارجى خود اعم از شيطان، و شيطان صفتان و طاغوت هاى زمان مبارزه نمود، عناصرى از ايدئولوژى اسلامى را مطرح مى كنيم و سرانجام نتيجه مى گيريم كه هر مكتبى توصيف ها و تعريف ها و شناخت هايى دارد (جهان بينى) چنانچه هر مكتبى تكاليف و وظايفى دارد (ايدئولوژى).

پايه ارتباط ايدئولوژى با جهان بينى

تا اين جا توانستيم سيماى روشنى از جهان بينى و ايدئولوژى ارائه دهيم اكنون لازم است پايه ارتباط اين دو را با هم روشن سازيم و بدانيم كه جهان بينى ما تا چه حد در ايدئولوژى مؤثر است، ارتباط ايدئولوژى را با جهان بينى مى توان به يكى از سه صورت ياد شده در زير تصور كرد: