«آنتى تز» و «سنتز»; مثلا او نخستين مقوله را هستى مى داند و معتقد است كه از تصور هستى مطلق نيستى برخاسته[١] و از تركيب آن دو، گرديدن به دست مى آيد، و در مقوله دوم (گرديدن) تناقض حل مى شود. و به همين ترتيب، بقيه مقولات را يكى پس از ديگرى استخراج مى كند.

بنابراين، همان طور كه مفاهيم به شكل ديالك تيكى از يكديگر متولد مى شوند، هم چنين پديده هاى عينى نيز همان كار را انجام مى دهد و نحوه پيدايش در هر دو شكل زنجيرى پيش مى روند. وى به حكم وحدت ذهن و عين معتقد است كه همين نظام به صورت استنتاجى از طريق تز و آنتى تز در جهان خارج نيز موجود است و همان سير در جهان عقلى و فكرى، در جهان عينى نيز حكمفرما مى باشد.

[١] در گذشته ياد آورشديم كه هگل مى گويد: وقتى ما هستى مطلق، هستى عارى از هر نوع قيد را تصور كنيم، بلافاصله حكم به عدم و نيستى آن خواهيم كرد، و خواهيم گفت كه يك چنين هستى مطلق، نيست، زيرا آنچه در خارج است، همگى وجود مقيد و محدود است. در اين صورت پس از نفى چنين وجود مطلقى و تركيب ميان هستى و نيستى، وجود مقيد و محدود پديد مى آيد. بزرگ ترين لغزشگاه هگل همين است، زيرا اگر ما بپذيريم كه عقل پس از تصور وجود مطلق، به نفى آن برمى خيزد، نتيجه اش اين مى شود كه هستى مطلق نيست، نه اين كه مى گويد هستى مطلق داريم نيستى هست تا مسئله تركيب پيش آيد. بنابراين در اين جا ايجاب مطلقى و سلبى مطلق، نه تركيب ميان آن دو.
به عبارت ديگر: نتيجه تحقيق هگل اين است كه بگوييم هستى مطلق نيست و چنين وجودى تحقق ندارد، نه اين كه بگوييم هستى، نيستى است تا داستان تركيب هستى با نيستى به وجود آيد. خلاصه هگل به اصطلاح ميان سالبه محصله و موجبه معدوله فرقى نگذارده است، و بر چنين اساس باطل، فلسفه اش را بنا نهاده است. و كسانى كه با فلسفه اسلامى آشنايى كامل دارند، به ريشه اشتباه او كاملا پى مى برند.