بايد كوشش هاى خود را براى حفظ فرد بسيج كنيم و مصالح جامعه را فداى مصالح فرد نماييم، يا اين كه جامعه اصيل است و فرد، امر غير اصيلى مى باشد و ما بايد تمام كوشش هاى خود را براى حفظ مصالح به كار ببريم.

هر كدام از دو مكتب، بر مدعاى خود به گونه اى استدلال كرده كه تشريح ديدگاه هاى آنان براى ما فعلا مطرح نيست; هر چند هر دو نظريه خالى از افراط و تفريط نيست، بلكه بايد هر كدام از فرد و جامعه در محدوده خاصى از اصالت و اعتبار برخوردار باشند; يعنى بايد حريت و آزادى فرد در محدوده خاصى كه مضر به حال اجتماع نباشد، محفوظ باشد و هرگز نبايد به بهانه مصالح جامعه، هويت و شخصيت فرد از ميان برود بلكه بايد به احساس و عاطفه و اراده و خواست او احترام گذارده شود و فرد در درون جامعه از احكام ويژه اى برخوردار باشد.

هم چنان كه بايد مصالح جامعه به دقت مورد توجه قرار گيرد، و هرگز نبايد به بهانه حريت و آزادى، مصالح جامعه ناديده گرفته شود و گروهى به نام مقدسِ «آزادى»، جامعه را به روز سياه بنشاند.

افراد يك اجتماع، حكم عناصرى را دارند كه از تركيب آن ها مركبى به وجود مى آيد در حالى كه عناصر تركيب دهنده محلول شيميايى، به ظاهر شخصيت خود را از دست مى دهند و محلولى را پديد مى آورند، اما واقعيت آن ها محفوظ است و در محلول نابود نمى شوند; به گواه اين كه در موقع تجزيه مجدد همان عناصر به حال خود باز مى گردند.