جهان بينى مادى معاصر - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٤٨
٢ـ پيوستگى تحولات در طول زمان
مقصود از اين پيوستگى اين است كه تحولات در جهان ماده از روز نخست تاكنون متصل و پيوسته بوده و ميان تحولات، گسستگى و بريدگى وجود نداشته و هرگز خلائى كه رشته حركت و در نتيجه رشته زمان را بگسلد در آن نبوده است همه حركات به هم بستگى دارند.
ولى اعتراف به چنين وحدتى هرگز آن سيستم از حركت را كه ماركسيسم مدعى آن است ثابت نمى كند، زيرا مانعى ندارد كه يك حركت عمومى بر جهان ماده حاكم باشد.
ولى در كنار آن حركت هاى محدودى هر چند كاملا مستقل از سيستم حركت عمومى نباشد وجود داشته كه از عمر بس محدودى برخوردار باشند و هرگز نتيجه اين فرض اين نيست كه تمام حركت هاى جهان در يك حركت ادغام گردد.
ماده و طبيعت با حركت مساوى است
بسيارى از افراد، از شنيدن لفظ «حركت» فقط به حركت در مكان منتقل مى شوند، در حالى كه حركت به شهادت معرفى كه در آن به عمل آمد، از مفهوم بسيار وسيعى برخوردار است كه هر نوع دگرگونى پيوسته و بىوقفه و بى گسست را اعم از عرضى وجوهرى، سطحى و عمقى، شامل مى گردد، زيرا در تمام اين موارد، قوه ها به فعليت ها و توان ها به شدن ها تبديل مى گردد و با تشريح يكى، دو نوع از اقسام حركت به نام هاى حركت در «كيف» و يا «كم» اين حقيقت به خوبى روشن مى گردد.