و از اين طريق روزنه اى به جهان تجرد باز شده است. گذشته از اين، دليل وجود صانع و صفات و پيراستگى وجود او از جسم و جسمانيات دليل روشن برگستردگى دايره وجود و هستى و عدم انحصار آن به ماده است.

بحث ما فعلا درباره نحوه عنوان مسئله است، شايسته چنين بحثى اين است كه چنين عنوان شود:

آيا وجود و هستى منحصر به ماده و طبيعت است؟ يا بخشى از هستى، مادى و بخشى ديگر ماوراء آن مى باشد؟

عنوان بحث به اين شكل از واقع گويى خاصى حكايت مى كند و هر كس مى تواند روى شناخت خود از هستى، يكى از دو طرف قضيه را برگزيند.

به ديگر سخن، عنوان بحث در اين صورت به گونه اى نيست كه در وسط دعوا نرخ تعيين گردد و به شكلى نمى باشد كه يك طرف مسئله را باطل و بى پايه جلوه دهد و انسان را ناگزير سازد كه حتماً طرف مقابل را انتخاب كند.

ولى همين مسئله در كتاب هاى ماركسيست ها به شكل ياد شده در زير عنوان شده است:

آيا عين بر ذهن مقدم است يا ذهن برعين؟ ماركسيست مى گويد عين بر ذهن مقدم است در حالى كه متافيزيك مى گويد ذهن بر عين مقدم است.

عنوان مسئله به اين شكل جز فريب كارى چيزى نيست، زيرا هر فرد ساده لوحى كه از مسائل فلسفى آگاهى ندارد، وقتى با چنين طرح و