اين كه: هگل در تشريح موقعيت «آنتى تز» و اين كه وجود مخالفت ها، مايه برترى «تز» مى گردد مثالى مى آورد و مى گويد: مانند نوجوانى كه از راه مخالفت با والدين به تأييد شخصيت خود مى پردازد ولى بايد از هگل پرسيد، آيا همه افرادى كه با والدين خود مخالفت كرده اند شخصيت خود را استوارتر ساخته اند. يا اين كه مثال و مانند آن ها جز يك نوع مجازگويى و تشبيه شاعرانه چيز ديگرى نيست؟ ما از اين مثال صرف نظر مى كنيم و امپراتورى بزرگ روم و تمدن درخشان يونان را در نظر مى گيريم، آيا با آغاز قرون وسطى، كه بيش از هزار سال طول كشيد و جامعه هاى رومى و يونانى را به صورت وحشى در آورد، چگونه مى توان هر نوع بى قرارى را با برخاستن آنتى تز بر ضد تز تكامل خواند.

بازگشت به كمون نخست يك حركت ارتجاعى است

ماركسيسم پس از تقسيم زندگى بشر به دوره هاى شكار و شبانى كشاورزى و پيشهورى، صنعتى و ماشينى ادوار مهم تاريخى و اجتماعى انسان را به دوره هاى اشتراكى نخست، دوره بردگى، دوره فئودالى دوره سرمايه دارى، دوره سوسياليستى و كمونيستى، تقسيم مى كند و تضاد طبقاتى را در غير دوره نخست كه انسان ها در آن به طور دسته جمعى با صلح و صفا توليد مى كردند و به طور مساوى توزيع مى نمودند غير قابل اجتناب مى دارد و مى گويد پس از پايان اين دوره كه همه چيز براى همه بود، طبقات ظهور مى كنند، آن گاه هر دوره اى ضد خود را در دل خود مى پروراند، و پس از كشمكش در هر دوره اى،