آيا از نبرد ضدين، پيوسته «سنتز» برتر به وجود مى آيد؟ تحول و دگرگونى طبيعت و جامعه، چيزى نيست كه مورد شك و ترديد دانشمندى قرار گيرد ولى سخن در اين جاست كه آيا همه تحولات در جهت برترى و تكامل صورت مى پذيرد؟

ماركسيسم با استخدام ديالكتيك هگل، براى ماده، خاصيت «ضد خودسازى» معتقد است و نقش تضاد درونى را تبديل ماده به يك «سنتز» برتر مى انديشد.

به عبارت ديگر: ساختن آنتى تز و توليد سنتز برتر را از خواص ذاتى ماده مى داند و عقيده دارد كه: ماده با مكانيسم جدلى و تناسلى «خودروى»، به تنهايى از درون خود، بدون ارتباط و احتياج به غير خود، تحول مى يابد و صورت تكامل يافته اى از نوع خود مى سازد.

از نظر ماركسيسم تمام جهان در حال «شدن جاودانى» است و همه چيز، از «توليد نسل خودبه خود» از حالت مبارزه جويانه فعل و انفعال درونى، از مرگ و تجديد حيات تز و آنتى تز، بيرون مى آيد و انواع