قاعده لاضرر، ترجمه القواعد الفقهية - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦ - شواهد قرآنى دلالت كننده بر نفى ضرر

كنيد و به اين واسطه به او ضرر وارد شود. هم چنين به عكس، مراقب باشيد پدر به سبب فرزندش متضرّر نشود (و لا مولود له بولده)؛ يعنى اين‌گونه نباشد كه مادر به خاطر ترس از بچه دار شدن آميزش با همسر را ترك كند و به اين واسطه به او ضرر وارد شود. [١] بر اساس اين احتمال، آيه بر نهى پدر از ضرر زدن به مادر، و نهى مادر از ضرر زدن به پدر دلالت دارد؛ و بر اساس احتمال اوّل، آيه بر نهى پدر و مادر از ضرر زدن به فرزند دلالت دارد؛ و در هر دو صورت دلالت بر نفى ضرر، و نهى از ضرر زدن دارد، كه مطلوب ما نيز همين مقدار است. [٢] و تحقيق در فهم دقيق معناى آيه را به محل آن واگذار مى‌كنيم.

آيه دوم: خداوند در مورد زنان مطلّقه در آيه ٦ سوره طلاق مى‌فرمايد:

« «أَسْكِنُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ سَكَنْتُمْ مِنْ وُجْدِكُمْ وَ لا تُضآرُّوهُنَّ لِتُضَيِّقُوا عَلَيْهِنَ‌ ...»؛ آن‌ها [زنان مطلقه‌] را هر جا كه خودتان‌

[١]. اين احتمال را مرحوم جمال الدين مقداد بن عبداللَّه، فاضل مقداد؛ در كتاب «كنزالعرفان فى فقه القرآن»، ج ٢، ص ٢٢٣ آورده است: «الثانى: أنّ المراد، لا يضارّ الوالدة بأن يترك جماعها خوفاً من الحمل، ولا هى تمتنع من الجماع، خوفا من الحمل أيضاً فتضر بالأب، عن الباقر والصادق عليهما السلام».

[٢]. در اين صورت آيه مزبور حاكم بر عمومات «عدم وجوب شير دادن مادر»، و عمومات «ولايت پدر بر فرزند» خواهد بود.