قاعده لاضرر، ترجمه القواعد الفقهية - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠ - وجه تمايز مسائل اصولى

وجه تمايز مسائل اصولى‌

وجه تمايز مسائل اصولى از مسائل فقهى و قواعد فقهى و ساير علوم، امور زير است:

١. اين مسائل به جهت نياز فقيه در تشخيص وظايف كلى مكلّفين آماده شده است؛ و به اين وجه از علوم ادبى و امثال آن، كه فقيه بى‌نياز از آن‌ها نيست جدا مى‌شود؛ چرا كه اين علوم براى نياز فقيه آماده نشده‌اند. به همين وجه بحث از صيغه امر و ماده امر، و هم چنين مشتق و امثال آن، جزو ابحاث اصولى تلقى مى‌گردند؛ زيرا اين مباحث به جهت نياز فقيه آماده شده‌اند، هر چند شبيه مباحث لغوى و ادبى هستند.

٢. نتايج مباحث اصولى، احكام و وظايف كلّى است. بنابراين بحث از حجّيت استصحاب در شبهات موضوعيه، و هم چنين برائت و احتياط كه در شبهات موضوعيه جارى مى‌شود، و امثال آن، از مباحث اصولى نيست، زيرا نتايج آن، احكام و وظايف شخصى است.

٣. اين مسائل اختصاص به باب و موضوع معينى ندارند، بلكه تمام موضوعات در تمام ابواب فقه- هر كجا مصداقى براى آن پيدا شود- را در بر مى‌گيرند. پس بحث از هيأت امر، و مادّه آن، و مباحث عموم و خصوص، و مباحث ادلّه اجتهاديه و اصول عمليّه، و احكام تعارض، و غير اين‌ها، اختصاص به موضوع يا باب‌