قاعده لاضرر، ترجمه القواعد الفقهية - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٢ - استعمال ماده «ضرار» در روايات

ملزوم و اراده لازم، مى‌توان پذيرفت.

اما معناى چهارم، كه گفته شد «ضرر» و «ضرار» به يك معنا هستند، نيز به وجهى معناى درستى است زيرا گفتيم كه «ضرر» اعم از عمدى و غير عمدى است؛ بنابراين در ضرر عمدى، با ضرار هم معنا مى‌شود.

و اما معناى پنجم، كه گفته شد به معناى تنگى است‌ [١]؛ اگر به معناى قرار دادن در حرج و سختى باشد، در مقابل اين‌كه «ضرر» به معناى وارد كردن نقص در اموال و انفس باشد، معناى قابل دفاعى نيست، چرا كه با موارد استعمال آن در آيات و روايات مطابقت ندارد؛ همانند قول خداوند كه فرمود: «... أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَارٍّ ...» كه در اين آيه «ضرار» به معنى ضرر زدن مالى به ورثه است به اين‌كه وصيتى كند يا اقرار به دِينى كند به جهت اين‌كه ورثه از حق شان محروم شوند. و اگر گفته شود كه اين كار عين قرار دادن در تنگى و سختى است؛ مى‌گوييم تمام موارد وارد كردن نقص بر اموال و انفس همينگونه است (پس همين معنا نيز از لوازم آن معنا است).

و هم‌چنين آيه شريفه: «... وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ ...» كه به معناى ضرر بر اموال و انفس به كار رفته، چرا كه از واضح‌ترين مصاديق سحر است.

[١]. كما ذكره فى القاموس المحيط، ص ٥٥٠: «الضرر: الضيق ...».