ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٦١ - اعراب

بيان آيه ١٢٣- ١٢٤

قرائت‌

بقرائت مكى و بصرى كلمه «يدخلون» در اينجا و در سوره مريم و حم، بضم ياء و بقرائت ديگران بفتح ياء است.

قرائت فتح بمناسبت اين است كه در قرآن آمده:(ادْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنِينَ) (سوره ق ٣٤) و قرائت ضم باين مناسبت كه بايد آنها را در بهشت داخل سازند.

لغت‌

امانى: جمع امنيه بر وزن افعولته، آرزو.

نقير: نكته‌اى در پشت هسته خرما.

اعراب‌

(لَيْسَ بِأَمانِيِّكُمْ‌)، يعنى: «ليس الامر بامانيكم». حذف اسم ليس بقرينة دلالت كلام است‌( وَ لا يَجِدْ): مجزوم و عطف بر جزا (يجز).

(وَ لا أَمانِيِّ أَهْلِ الْكِتابِ‌): در اينجا بايد وقف كرد و وقف تام است. سپس جمله بعد استيناف شده است.

(وَ مَنْ يَعْمَلْ‌): در محل رفع مبتدا( مِنَ الصَّالِحاتِ‌): «من» در اينجا زايد و به قولى به معناى تبعيض است، زيرا انسان همه صالحات را نمى‌تواند انجام دهد. برخى گويند: براى بيان جنس است.

(وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ‌): ابتدا «هو مؤمن» را مفرد، سپس «اولئك» را جمع آورده است. اول به اعتبار لفظ «من» كه مفرد است و دوم باعتبار معناى «من» كه جمع است.