ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٧٠ - مقصود

بيان آيه ١٧٤- ١٧٥

لغت‌

برهان: شاهد حق. برخى گويند: برهان يعنى بيان مطلب از روى دليل.

اعتصام: خوددارى از شر. «اعتصم باللَّه» يعنى بكمك خداوند، از شر خوددارى كرد. عصمت اين است كه خداوند بنده‌اى را از شر حفظ كند. چنين بنده‌اى را «معصوم» گوييم. اين عصمت، از دو راه ممكن است:

١- اينكه خداوند بنده‌اى را از نيرنگ مكاران حفظ كند، چنان كه پيامبر فرمود:(وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ) (سوره مائده ٦٧ يعنى خداوند ترا از شر مردم حفظ خواهد كرد).

٢- اينكه بنده خود را طورى مورد لطف، قرار دهد كه از ارتكاب معاصى خوددارى كند.

اعراب‌

صراطاً: مفعول دوم براى «يهدى» و جايز است كه حال باشد از ضمير «اليه»

مقصود

در اين سوره مبارك، خداوند، پاره‌اى از احكام و وظائف فردى و اجتماعى را بيان كرد. اكنون بمنظور اينكه اعتماد و يقين مردم را به واقعيت اين احكام، جلب كند، مى‌فرمايد:

(يا أَيُّهَا النَّاسُ‌): اين آيه خطاب به پيروان اديان ديگرى است كه در اين سوره، به بيان سر گذشت و افكار و عقايد آنها پرداخت.

(قَدْ جاءَكُمْ بُرْهانٌ مِنْ رَبِّكُمْ‌): اى مردم، بر شما از جانب خداوند، حجتى نازل گرديد كه بر صحت گفتار پيامبر گرامى اسلام، دليلى روشن هست: اين حجت، بقولى‌