ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٢١ - صورت چيست؟

مرافق جمع مرفق است. مرفق آن قسمتى از دست است كه انسان بدان متكى مى‌شود (و در حقيقت، محل خم شدن دست است) واحدى گويد: بسيارى از علماى نحو «الى» را در اينجا بمعناى «مع» دانسته‌اند و شستن «مرفق» را واجب مى‌شمارند.

عقيده اكثر فقها نيز همين است.

زجاج گويد:- اگر مقصود اين باشد كه شستن دستها با مرفقها واجب است، در اين صورت، ذكر «مرافق» فايده‌اى ندارد و شستن همه دست واجب است، لكن از آنجا كه حد شستن دست را تا «مرفق» تعيين كرده، بايد از حد «مرفق» شستن را قطع كرد، بنا بر اين مرفقها حد انتهاى شستشوى دستهاست و بدين ترتيب مبدء شستشو انگشتان و انتهاى آن مرفقهاست.

لكن امت، اجماع كرده‌اند بر اينكه: در موقع شستشوى دستها هر كس از مرفقها شروع و به انگشتان ختم كند، وضويش صحيح است اختلاف در باره شروع شستن دستها از انگشتان بطرف مرفقهاست. نيز اجماع دارند بر اينكه هر كس در موقع شستن دستها مرفقها را بشويد وضويش صحيح است. اختلاف در اين است كه اگر كسى مرفقها را نشويد، آيا وضويش صحيح است يا نه؟ شافعى گويد:

- مخالفى در اين كه شستن مرفقها واجب است سراغ ندارم.

از جاهايى كه در قرآن كريم «الى» بمعناى «مع» آمده، اين آيه است:( لا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى‌ أَمْوالِكُمْ) (نساء ٢: اموال ايشان را با اموال خويش مخوريد) در شعر امرء القيس نيز چنين شده است:

يعنى آن اسب را كفلى است همچون شن مرطوب، با شانه‌اى همچون درى كه بر آن قفلى محكم زده باشند.

اين مطلب نمونه‌هاى فراوانى دارد.

(وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ‌): اين جمله، امر مى‌كند به مسح سر. مسح اين است كه دستانت‌