ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٩ - مقصود
نماز مىخواند كه با هر گروه يك نماز خوانده باشد. عبد اله بن مسعود گويد: هنگامى كه امام با گروه اول يك ركعت خواند، اين گروه بجنگ دشمن مىروند و گروه دوم به امام ملحق شده، تكبير مىگويند و ركعت دوم را امام با ايشان مىخواند، سپس اينها بجنگ دشمن مىروند و گروه اول باز مىگردند و ركعت ديگر را بدون قرائت مىخوانند زيرا اينها دنبال ماندهاند سپس سلام نماز را مىدهند و بميدان جنگ بر مىگردند و گروه دوم برمىگردند و يك ركعت ديگر را بدون قرائت مىخوانند.
و سلام مىدهدن و بر مىگردند. مذهب ابو حنيفه نيز همين است.
(وَ لْتَأْتِ طائِفَةٌ أُخْرى لَمْ يُصَلُّوا): آنهايى كه نماز نخواندهاند، باز گردند، يعنى آنهايى كه مشغول جنگ هستند( فَلْيُصَلُّوا مَعَكَ وَ لْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَ أَسْلِحَتَهُمْ): و نماز را با تو بخوانند و از دشمن احتياط كنند و با گرفتن اسلحة جنگى در حال نماز نيز آماده جنگ باشند. اين خود دليل است بر اينكه گروهى كه در اول مامور بودند كه سلاحها را با خود بردارند همانهايى بودند كه به نماز مشغول بودند، نه آنهايى كه مشغول جنگ بودند.
(وَدَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ تَغْفُلُونَ عَنْ أَسْلِحَتِكُمْ وَ أَمْتِعَتِكُمْ): مردم كافر آرزو دارند كه شما از سلاحهاى خود غافل بمانيد و براى جنگ آمادگى نداشته و به ابزار سفر و لوازم زندگى خود توجه نداشته باشيد.
(فَيَمِيلُونَ عَلَيْكُمْ مَيْلَةً واحِدَةً): تا يكباره بر شما حمله ور شوند و شما را در حال نماز غافلگير كنند و خون شما را بريزند و شما را غارت كنند پس مقصود اين است كه دسته جمعى مشغول نماز مشويد و به دشمن فرصت مدهيد كه بر جان و اسلحه شما دسترسى پيدا كنند، بلكه نماز را آن طور كه به شما دستور دادهايم، بخوانيد. عادت عرب اين است كه ميل را بمعناى حمله بكار برد. عباس بن عبادة بن فضلة انصارى در شب عقبه دوم[١] به پيامبر عرض كرد: قسم بخداى كه ترا مبعوث كرده است: «ان شئت لنميلن غداً
[١]- عقبه بمعناى گردنه است. اين همان گردنهاى است كه اهل يثرب، قبل از هجرت در دو نوبت در دو سال با پيامبر اسلام بيعت كردند. از اين رو عقبه اول و عقبه دوم گفته شده است