ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٩٩ - اعراب آيات
معلوم است كه خدا است، همانگونه كه جاى ديگر آمده است:(إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ)[١] بنا بر اين مجهول بودن آن مانند معلوم بودن آنست در اطّلاع نسبت به فاعل.
و دليل كسى كه «نتقبّل» با نون خوانده است آن ميباشد كه قبلا(وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ) آمده است، و هر دو تركيب خوب است.
و در سوره بنى اسرائيل اختلاف در «افّ» را بيان كرديم[٢].
و علّت قرائت «اذهبتم؟» بصورت استفهام آنست كه نظير اين در قرآن بسيار آمده است مثل:(أَ لَيْسَ هذا بِالْحَقِّ؟)[٣] و مثل(أَ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمانِكُمْ)[٤].
و وجه خبر بودن «اذهبتم» آنست كه استفهام نيز به منظور اقرار گرفتن است، و اقرار گرفتن نيز مانند خبر است، و نيز روشن است كه تقرير با فاء جواب داده نميشود، ولى جايى كه تقرير نباشد با فاء جواب آورده خواهد شد مثل آنكه اينان با اين عمل كه از انجام آن خبر داده ميشود ضمنا مورد سرزنش نيز قرار ميگيرند، و در هر دو قرائت معنى آنست كه: «يقال لهم ...» كه جمله قول حذف شده است همانگونه كه در(أَ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمانِكُمْ؟) جمله قول در آن حذف شده است.
اعراب آيات:
(وَعْدَ الصِّدْقِ) در آيه ١٦ منصوب است، و تقديرش چنين است «وعدهم
[١] سوره مائده آيه ٢٧.
[٢] سوره اسراء ١٧ آيه ٢٣.
[٣] سوره انعام ٦ آيه ٣٠
[٤] آل عمران ٣ آيه ١٠٦.