ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٧١ - معنى آيات

محلّ هر دو رفع است.

و امّا نصب «و السّاعه» حمل ميشود و بر لفظ انّ و محلّ لا ريب فيها رفع است بنا بر آنكه در موضع خبر انّ است، و گويى همان اسم انّ تكرار شده است مثل آنكه گفته شده است «و السّاعة حقّ» زيرا «لا ريب فيها» بمعنى حق است.

ابو الحسن گويد: رفع از نظر معنى بهتر است، و هر گاه بعد از خبر انّ اسمى معطوف پيدا شود رفع آن در كلام عرب بيشتر است، و مؤيّد اين تركيب است اين آيه:(إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُها مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ) كه «و العاقبة» برفع خوانده شده است، بنا بر استيناف.

معنى آيات:

آن گاه خداوند بدنبال وعده‌هاى بهشت به وعده عذاب پرداخته ميفرمايد:

((وَ أَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا أَ فَلَمْ تَكُنْ آياتِي تُتْلى‌ عَلَيْكُمْ)) يعنى: بآنان گفته ميشود آيا برهانها و دليلهاى ما را از كتاب ما بر شما نخوانده‌اند.

((فَاسْتَكْبَرْتُمْ)) يعنى: از پذيرفتن آن تكبّر نموديد.

((وَ كُنْتُمْ قَوْماً مُجْرِمِينَ)) مجرمين بمعنى كافرين است همانگونه كه در جاى ديگر از قرآن آمده است:(أَ فَنَجْعَلُ الْمُسْلِمِينَ كَالْمُجْرِمِينَ)[١] وفاء در(أَ فَلَمْ تَكُنْ) دلالت بر جواب محذوف امّا.

((وَ إِذا قِيلَ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ)) يعنى: آنچه را كه خداوند وعده فرموده است بناچار خواهد شد.

((وَ السَّاعَةُ لا رَيْبَ فِيها)) يعنى: و شكى در رسيدن ساعت قيامت نيست‌

[١] سوره القلم ٦٨ آيه ٣٥.