ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣١٥

دروغ گفته‌اند ... ضحاك كه اين معنى و قرائت را شنيد گفت: چنين چيزى تا بامروز نديده بودم و اگر براى فهم اين مطلب بيمن رهسپار ميشدم اندك بود.

(جاءَهُمْ نَصْرُنا) يعنى در اينوقت كه از آمدن عذاب بر كفار مأيوس شدند يارى ما بر ايشان آمد.

(فَنُجِّيَ مَنْ نَشاءُ) و ما هر كه را بخواهيم- يعنى همان مردمان با ايمان را- از عذاب نجات دهيم.

(وَ لا يُرَدُّ بَأْسُنا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ) و عذاب ما از مردمان مجرم يعنى مشركان بر نگردد.

(لَقَدْ كانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ) يعنى در داستانهاى يوسف و برادرانش عبرت و پند و بينايى است، زيرا چنانچه ديديم وى پس از افتادن در چاه و بردگى و رفتن بزندان فرمانروا و پادشاه گرديد و ببرادران و خاندان خود رسيد، و برخى گفته‌اند: يعنى بيان اين داستان با اين الفاظ فصيح و معناى زيبا از پيغمبرى كه كتاب نخوانده و داستانى نشنيده عبرت و پندى است و بزرگترين دليل بر صحت نبوت و صدق گفتار او است.

(ما كانَ حَدِيثاً يُفْتَرى‌) و آنچه محمد بيان كرده يا بر وى نازل گرديده سخنى نيست كه بدروغ بهم بافته و از پيش خود ساخته باشد.

(وَ لكِنْ تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ) بلكه تصديق كتابهايى است كه از پيش آمده و در دست مردم است، زيرا وى بر طبق همان بشارتهايى كه در كتابهاى گذشته است بسوى مردم آمده- و اين معنى از حسن و قتاده نقل شده-.

(وَ تَفْصِيلَ كُلِّ شَيْ‌ءٍ) و بيان هر چه از حلال و حرام و احكام ديگر اسلام كه مورد نياز است در اين كتاب موجود است.

(وَ هُدىً وَ رَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ) يعنى دلالت و راهنمايى و رحمت و نعمتى است كه مردمان با ايمان از نظر علم و عمل از آن منتفع و بهره‌مند گردند. و اينكه مردمان با ايمان را به اين معنى اختصاص داد براى آنست كه تنها ايشان هستند كه از آن‌