ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٩ - تفسير

هلاك و نابود ساختم (كه اغواء بمعناى هلاك ساختن آمده) و نيز گويند: «غوى الفصيل» يعنى بچه شتر از كثرت آشاميدن شير هلاك شد.

٤- از جعفر بن حرب نقل شده كه گفته است: قوم نوح معتقد بودند كه خداى تعالى بندگان خود را از دين گمراه ميسازد، و كفرى كه آنها داشته‌اند روى اراده و رضايت خدا بوده و گرنه آن وضع را تغيير ميداد و آنها را مجبور بايمان و پيروى نوح ميكرد. و روى اين عقيده باطلى كه داشتند نوح بصورت تعجب و انكار گفتار و پندار باطل آنان ميگويد: نصيحت من با اين عقيده باطلى كه شما داريد بشما سودى ندهد.

و بهر صورت ما نمى‌توانيم «اغواء» را در اين آيه بمعناى ظاهرى آن كه گمراه ساختن و كافر كردن آن مردم بود بگيريم چنانچه جبريان گفته‌اند، زيرا با دليلهاى بسيار ثابت شده كه اراده كفر از خداوند و انجام آن در خارج از قبيح‌ترين اعمال است چنانچه أمر به آن قبيح است، و چنانچه أمر به آن جايز نيست فعل و اراده آن جايز نيست، و اگر اينكار جايز بود بايد بگوئيم: آمدن شخصى هم براى گمراه ساختن مردم از طرف خداى تعالى جايز است و حتى ممكن است خداوند معجزاتى هم بدست چنين شخصى آشكار كند ... و بطلان اين گفتار واضح است.

(هُوَ رَبُّكُمْ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ) و او است آفريدگار و روزى ده شما كه سر انجام شما بسوى حكم و اراده او است و او جزاى اعمال شما را خواهد داد.

(أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ) برخى چون مقاتل گفته‌اند: مرجع ضمير پيغمبر اسلام ٧ است يعنى آيا اين كافران زمان محمد- ٦- بخبرى كه وى از داستان قوم نوح ٧ ميدهد ايمان ميآورند يا اينكه ميگويند: محمد آن را از پيش خود ساخته و بخدا نسبت ميدهد.

(قُلْ إِنِ افْتَرَيْتُهُ فَعَلَيَّ إِجْرامِي) اى محمد باينها بگو: اگر چنانچه پنداريد من آن را از پيش خود ساخته‌ام كيفر اين جرم بر خود من است و شما كيفر اين عمل مرا نخواهيد ديد.

(وَ أَنَا بَرِي‌ءٌ مِمَّا تُجْرِمُونَ) و من هم بجرم و گناه شما مؤاخذه نخواهم شد.