پيش مي‌رفت، اگر نه همه جوانان، بسياري از آنان ملحد و منکر دين خدا مي‌شدند. کسي که براي مبارزه کمر همت بست و جلوي اين موج خروشان و ويرانگر ايستاد، استاد شهيد مرتضي مطهري بود. او به استادش علامه طباطبايي پيشنهاد کرد در اين زمينه بحثي جدي را آغاز و در بيانات آموزشي و نوشته‌هاي علمي و فلسفي، ماترياليسم ديالکتيک را عالمانه و حکيمانه نقد کند. استاد نيز پذيرفت و ضمن تدوين اصول فلسفه اسلامي با روشي جديد و نگارشي نو، جذاب و خوش‌فهم، فلسفه غربي و مادي را نقد و رد کرد.[١]

کتابي پُر برگ و بار

کتاب اصول فلسفه و روش رئاليسم در پنج جلد و مشتمل بر چهارده مقاله تنظيم شده است. شش مقاله‌اش مربوط به تعريف فلسفه و مباحث شناخت‌شناسي يا به اصطلاح اپيستمولوژي است و ديگر مقالات به هستي‌شناسي و مباحث فلسفه اولي پرداخته که مقاله چهاردهم درباره خداشناسي است. هر جلدِ اين اثر از دو بخش متمايز تشکيل مي‌شود. يکي متن کتاب که مرحوم علامه طباطبايي(رحمه الله) آن را نگاشته و بخش ديگر مقدمه و پاورقي‌هايي که مرحوم استاد شهيد مرتضي مطهري نوشته است. آنچه با اين اثر ارتباط بيشتري دارد و شايد کمتر درباره آن صحبت شده است، معرفي کوتاه فلسفه اسلامي از سه و نيم قرن پيش تاکنون است که متأسفانه هنوز آن‌چنان که بايد در جهان معرفي نشده است. قهراً از سوي قشر جوان و تحصيل‌کرده‌هاي جديد خودمان که معمولاً آگاهي‌هاي آنان در اين عرصه‌ها رنگ اروپايي دارد و متکي به منابع غربي است، توجهي که مي‌بايست به فلسفه اسلامي نشده است.

[١] سخنراني در جمع استادان و دانشجويان دانشگاه شيراز. ‌