شود. بديهى است، انسان به هرچه بيشتر توجه كند و بدان اُنس گيرد،از آن لذت بيشترى مى‌برد.كسانى كه شب و روز سعى مى‌كنند كه غذاى لذيذترى پيدا كنند، وقتى مى‌شنوند در فلان جا غذاى لذيذى وجود دارد، بى‌درنگ به دنبال آن رفته و خود را به آن مى‌رسانند. هر روز توجه آنها به خوردنى‌ها و نوشيدنى‌ها بيشتر مى‌شود و لذّتهايشان بيشتر به اينها منحصر مى‌گردد و ماوراى آن را درك نمى‌كنند. اگر انسان بخواهد خود را از اين حالت نجات دهد، بايد از لذايذ مادى صرف‌نظر كند، تا انس به ماديات كمتر شود، آنگاه توجه او به ماوراى ماده و لذايذ معنوى جلب مى‌گردد. چنانكه گفته شد، گروهى از اهل بهشت، در آخرت نيز به طعام و شراب بهشتى توجه ندارند؛ لذّت آنها در ياد خدا و شنيدن سخن اوست. لذّتشان در مشاهده آثار رحمت الهى است و اينكه خداوند به آنها عنايت دارد و با آنها سخن مى‌گويد و از احوالشان جويا مى‌شود.كسانى كه در آخرت به طعام و شراب بهشتى و لذايذ ديگر توجهى ندارند، در دنيا نيز بدان‌ها توجه نداشته‌اند وگرنه چنانكه در دنيا به خوردنى‌ها و نوشيدنى‌ها علاقه مى‌داشتند، در آخرت نيز به خوردنى‌ها و نوشيدنى‌هاى بهشتى علاقه‌مند مى‌بودند، چرا كه خواسته انسان در آخرت به مثابه خواسته دنيوى اوست. لذّتهايى كه در آخرت به افراد مى‌دهند، هم سنخ حالات و درخواستهاى دنيوى آنهاست. خداوند در قرآن مى‌فرمايد:«كُلَّما رُزِقُوا مِنْها مِنْ ثَمَرَة رِّزْقاً قالُوا هذَا الَّذى رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ وَ اُتُوا بِهِ مُتَشابِهاً...»[١]

و چون آنها (مؤمنين) را از ميوه‌هاى بهشتى روزى دهند، گويند اين مانند ميوه‌هايى است كه پيش از اين، در دنيا، به ما مى‌دادند و هر ميوه و خوردنى كه براى آنان بياورند به يكديگر شبيه‌اند.پس نعمت‌هايى كه در آخرت به انسان مى‌دهند، هم سنخ نعمت‌هايى است كه در دنيا به آن علاقه داشته است، چون اگر نعمتى به او بدهند كه مزه آن را درك نكرده باشد، قدرش را نمى‌داند و اين برايش نعمت نيست (نعمت براى هر كس، همان چيزى است كه بدو علاقه دارد).

١- بقره/٢٥.