تمام این فرازها، مؤید روایاتی است که موضوع آیه را به بیعت غدیر و ولایت امیرمؤمنان٧ مربوط می‌داند. پیامبر ٩ می‌ترسید با ابلاغ این مسئله، به طرفداریِ جانبدارانه از فامیل و اَقربا متهم شود و در نتیجه، عصمت و نبوتش زیر سؤال رفته، تمام زحماتش به یکباره بر باد رود. خداوند با نزول این آیه، به پیامبرش اطمینان داد که مانع از پیش آمدنِ چنین وضعی خواهد شد و از به خطر افتادن حجیت و اعتبار پیامبر جلوگیری خواهدکرد؛ و از سوی دیگر عده‌ای زیر بار چنین پیامی نخواهند رفت و خداوند نیز آنان را هدایت نخواهد کرد.

نکتة دوم: بررسی نقاط مشترک فریقین در تفسیر آیه

کشف و شناسایی نقاط اشتراک از آن‌جا حایز اهمیت است که می‌تواند به عنوان خطوط پذیرفته‌شدة مشترک، مبنای تفسیری این آیه و ملاک قضاوت و داوری بین روایات گوناگون قرار گیرد. این نقاط اشتراک عبارتند از:

١. زمان نزول

مطابق اسناد روایی و تاریخی، سورة «مائده» از آخرین سوره‌های مدنی است که بر پیامبراکرم٩ نازل شده است[٥]؛ حتی برخی آن را آخرین سورة نازل‌شده دانسته‌اند.[٦]

در روایات شیعه و اهل‌سنت آمده است: این سوره دارای آیات ناسخه است و منسوخه ندارد.[٧] این مطلب گویای آن است که این سوره آخرین سورة نازل شده است.

همچنین هیچ روایتی دربارة آیة «ابلاغ» در دست نیست که نزول آن را از باب استثنا، جلوتر از نزول سورة «مائده» بداند، بلکه در بسیاری از روایات به تاریخ نزول آیه در «حجةالوداع» و یا روز «غدیر خم» تصریح شده است.[٨]

بنابراین، یکی از نقاط مشترک فریقین دربارة این آیه، زمان نزول آیه است که دست‌کم

[٤]. مجمع‌البیان، ج ٤، ص ٢٣١؛ تفسیر ابن کثیر، ج ٢، ص ٣.

[٥]. ر. ک: التمهید، ج ١، ص ١٠٧.

[٦]. تفسیر قرطبی، ج ٥، ص٣٠ و ٣١؛ تفسیر عیاشی، ج ١، ص ٢٨٨.

[٧]. تفسیر ابن‌ابی‌حاتم، ج ٤، ص ١١٧٢، تاریخ ابن‌عساکر، ج٤٢، ص ٢٣٧؛ تفسیر ثعلبی، ج ٤، ص ٩٢.