حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٦٧ - سبكشناخت كتب حديثى شيخ بهايى

باشد، مؤلف معانى واژگان آن‌ها را بيان مى‌كند. اما گاهى دشوارى فهم، از ناحية تركيبات يا ناسازگارى‌هاى احتمالى با ديگر روايات يا مبانى است. شرح اين‌گونه روايات - به ندرت - در مفتاح‌الفلاح آمده است. برای مثال، شرح رواياتي چون «أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ أَحْمَزُهَا»؛ بهترين كارها دشوارترين آنها است.[١٦٦] و يا شرح «إِذَا صَلَّيْتَ فَصَلِّ فِي نَعْلَيْكَ إِذَا كَانَتْ طَاهِرَةً»؛ هر گاه خواستى نماز كنى، در نعلين عربى نماز كن، مشروط بر اين‌كه پاك باشد[١٦٧] و نیز صفحات (١٠٧، ٢١٤، ٢١٧، ٢٢٦و...) در كتاب حاضر ديده مي‌شود.

گفتنى است، در بخش‌هايى از كتاب مباحث فقهى مختصرى نيز ديده مى‌شود. معمول اين بحث‌ها در تعيين اوقات نمازهاست.[١٦٨]

آنچه گذشت، تنها نمونه‌اي از توانمندي‌هاي شيخ بهايي در پژوهش‌هاي حديثي بود. بر اين اساس، به نظر مي‌رسد كه وي در پايه‌گذاري شيوه‌هاي نوين و سبك هاي كارآمد در نگارش‌هاي حديثي، فردي زبردست و نوآور بوده است. بررسي دقيق آثار وي و روش‌هاي فهم حديث او نيز نيازمند بازكاوي مجدد در پژوهش‌هاي بنيادي است.


[١٦٣]. ص ٣٢.

[١٦٤]. ص٢٥.

[١٦٥]. ص ١٤١«وقت زوال»، ص٢٠١ «وقت نماز عشاء».