حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٩٤ - میزان استفاده از احادیث اهلسنت در کتاب «من لایحضره الفقیه»

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِيسَى عَنْ سَمَاعَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِالله ٧ قَالَ: مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِالله وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يُرْسِلْ حَلِيلَتَهُ إِلَى الْحَمَّامِ.[٢٦٤]

٣) مواردی که شیخ در دیگر کتب خود، سند سنّی برای آن‌ها دارد و در کتب شیعی یافت نمی‌شود، اما در کتب اهل تسنّن یافت می‌شود: دلالت این قسم بر مطلوب ما، روشن تر از سایر اقسام است، اما تعداد نمونه‌های یافت‌شده بسیار کم است و در همین نمونه‌ها نیز جای تردید وجود دارد، زیرا در مورد اول احتمال وجود سند شیعی وجود دارد و در مورد دوم، خود اهل‌سنت آن را ضعیف شمرده‌اند که احتمال دارد به خاطر وجود فردی شیعی‌مذهب در سند باشد.

١.  من‌لايحضره‌الفقيه، ج١، ص٣١٥، ح ٩٣٢:

لَمَّا أَنْزَلَ الله تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ قَالَ النَّبِيُّ ٩ اجْعَلُوهَا فِي رُكُوعِكُمْ فَلَمَّا أَنْزَلَ الله عَزَّ وَ جَلَّ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى قَالَ النَّبِيُّ ٩ اجْعَلُوهَا فِي سُجُودِكُمْ.

شیخ این حدیث را در علل‌الشرائع نیز با سند غیرشیعی آورده:

أبي رحمه الله قال حدثنا أحمد بن إدريس عن محمد بن أحمد عن يوسف بن الحارث عن عبدالله بن يزيد المقري عن موسى بن أيوب الغافقي عن عقبة بن عامر الجهني إنه قال لما نزلت فسبح باسم ربك العظيم قال لنا رسول الله ٩ اجعلوها في ركوعكم و لما نزلت سبح اسم ربك الأعلى قال لنا رسول‌الله ٩ اجعلوها في سجودكم.[٢٦٥]

این حدیث در سایر کتب حدیثی شیعه با سند شیعی موجود نیست، اما در کتب اهل‌سنت موجود است:

أخبرنا الحسن بن سفيان قال حدثنا حبان بن موسى قال حدثنا عبدالله قال أخبرنا موسى بن أيوب الغافقي عن عمه عن عقبة بن عامر قال لما نزلت فسبح باسم ربك العظيم قال رسول‌الله ٩ اجعلوها في ركوعكم فلما نزل سبح اسم ربك الأعلى قال اجعلوها في سجودكم.[٢٦٦]


[٢٥٩]. كافي، ج٦، ص٥٠٢، ح٣٠. هرچند امام ٧ این عبارت را از رسول‌خدا ٦ نقل نکرده‌اند اما کسی که در روایات تحقیق کند متوجه می‌شود که در بسیاری از موارد، امامان شیعه به عنوان راوی از رسول خدا ٦ نقل روایت می‌کرده‌اند و همین موضوع، سرّ اشتراک بسیاری از احادیث شیعه و احادیث اهل‌سنت است.

[٢٦٠]. علل‌الشرائع، ج٢، ص٣٣٣، ح ٦.

[٢٦١]. صحيح ابن حبان، ج٥، ص٢٢٥.