حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٤٩ - سبكشناخت كتب حديثى شيخ بهايى
همانند احاديثی که دربارة برخی از اعتقادات، اعمال و احکام شرعی و فقهی است، نه هر گونه احاديثی که دربارة امور دنيوي صادر شده باشد مانند احاديثي که دربارة گسترش روزی، دفع موانع و رفع آنها باشد چه اينكه به اينگونه احاديث نياز ديني نبوده و صرفاً هدف، دنيوی است.[٧٢]
در بخش ديگري از حديث، عبارت «علي اُمّتي» آمده است. نويسنده بر اين باور است كه اين عبارت كوتاه، معنايي مهم در خود جا داده است و مقصود از آن «تمام آحاد امت» است؛ ظاهر حديث گوياي آن است كه ترتّب ثواب بر اين عمل، در موردي است كه احاديثي را حفظ كند كه تمام فِِرَق اسلامي بدان نيازمند هستند و همگان از آن سود ميبرند، نه اينكه احاديثِ اختصاصي يك مذهب و يا احكام ويژة بخشي از افراد باشد. بنابراين، حديث بايد بسيار كلّي و مورد نياز تمام جامعه باشد. او خود سه حديث را به عنوان نمونه ياد كرده است:
- امام باقر٧: «لَا صَلَاةَ إِلَّا بِطَهُورٍ[٧٣]»؛ هيچ نمازى صحيح نيست مگر با طهارت [ وضو، غسل و تيمم يا يكى از اين سه].
- رَسُولُالله ٦: «جُعِلَتْ لِيَ الْأَرْضُ مَسْجِداً وَ طَهُوراً[٧٤]»؛ زمين براى من محل سجده و پاككننده قرار داده شده است.
- رَسُولُالله ٦: «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ مِنَ النَّسَبِ[٧٥]»؛ شير دادن مانند نَسَب، حرمت ميآورد.
صرف نظر از ارزيابي كلام شيخ بهايي در اين بخش، بايد توجه داشت كه سعي شارح همواره باید بر تبيين زواياي تاريك و ناآشكار حديث متمركز گردد. مؤلف همواره در كتاب چهل حديثش، اين منش را پي گرفته است.[٧٦]
٣. طرح پرسشها و شبهات
شارح بايد پرسشها و شبهات احتمالي در حديث را كشف و پاسخ گويد، تا خواننده با تمام زواياي حديث آشنا شود. در حديث مورد بحث سؤالاتي مطرح
[٦٩]. ص٦٧.
[٧٠]. من لا یحضره الفقیه، ج١، ص٥٨، ح١٢٩.
[٧١]. الخصال، ص٢٩٢، ح٥٦.
[٧٢]. الکافی، ج٥، ص ٤٤٣، ح٩.
[٧٣]. ن. ك: الاربعون حدیثا، صص١٧٩،٢٠٣، ٢٩٩ و٣٠١.