حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٦٢ - سبكشناخت كتب حديثى شيخ بهايى
كه بيشتر آنها در موضوع ادعيه و ثواب اعمال است، نامى جاويدان از خود به يادگار گذاشت؛ به گونهاى كه امروزه نام «سيد بن طاووس» با كتب ادعيه و اين سبك عجين گشته است.
٣ -٤. پس از سيد بن طاووس
به غير از سيد بن طاووس، دانشمندان ديگرى نيز به تأليف كتابهاى دعايى روى آوردهاند كه البته تا كنون هيچ كدام نتوانستهاند گوى سبقت را از او بربايند. در ميانه سدههاى ششم تا دهم هجرى، افرادى چون قطبالدين راوندى (م ٥٧٣ ق.)، نويسنده كتاب الدعوات، كتابهايى را به اين سبك تدوين كردند. آنچه در اين دوران اهميت دارد، تأليف چند اثر به زبان فارسى است. كتاب نزهة الزاهد و نزهة العابد از نويسندهاى ناشناخته و كتاب ذخيرة الآخرة، تأليف على بن محمد بن عبدالصمد سبزوارى (قرن ششم)، از كتابهايى هستند كه به زبان فارسى نگاشته شدهاند. نگارش كتابهايى به زبان فارسى در اين دوران نشان مىدهد كه تشيع در ايران قدرتمند بوده و فارسىزبانان فراوانى بودهاند كه از اين كتابها بهره مىبردند.
از پيشتازان اين سبك در قرنهاى بعدى، ابراهيم بن على كفعمى(م ٩٠٠ ق.) است كه با تأليف كتابهاى: المصباح، البلدالأمين و الجُنَّةالواقيه (مختصر مصباح) خدمت شايانى به جامعة علمى شيعه كرد. در فاصلة قرنهاى دهم تا چهاردهم هجرى نيز تأليفات کتابهای دعایی گسترش يافت كه مىتوان به تلاشهاى علامه مجلسى در اين زمينه اشاره كرد. كتاب زادالمعاد او تا سالهاى نخستين قرن حاضر، مورد توجه عموم مردم بود.
الصحيفة الهادية و التحفة المهدية (يا الصحيفة المهديه) نيز نام كتابى است كه دعاهاى امام مهدى ٤ را جمعآورى كرده است. اين كتاب را که ملا ابراهيم، فرزند ملا محسن فيض كاشانى، در عصر صفويه تأليف کرده است، سالهاي اخير به چاپ رسيده است.
٥-٣. شيوهشناسى مفتاحالفلاح
مفتاحالفلاح (كليد رستگارى)، ديگر شاهكار روايى شيخ محمد بهاءالدين عاملى است. او اين اثر را به درخواست گروهى از مؤمنان نگاشته است. آنان از او خواسته