حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٢٠
آیاتی از این دست در قرآن کریم فراوان است؛ مثل: هُوَ الَّذي خَلَقَكُمْ مِنْ طينٍ ثُمَّ قَضى أَجَلاً وَ أَجَلٌ مُسَمًّى عِنْدَهُ ثُمَّ أَنْتُمْ تَمْتَرُون[٣٦١] و إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ.[٣٦٢] بر این اساس، روايات التمحيص نه تنها مخالف قرآن نيست، بلکه داراي موافقت مضمونی با قرآن کریم است.
٢-٢. نصوص و مفاهیم روایی پذیرفتهشده
بالاترین درجة اعتبار اخبار از آنِ روایات متواتر است و خبر واحد درجة پایینتری دارد. حال اگر خبر واحد دارای قرائن صدور و صحت باشد، رتبة آن بالا میرود. یکی از این قرائن، موافقت خبر با نصوص و مفاهیم روایی پذیرفتهشده است، مخصوصاً اگر این مفاهیم جزو اعتقادات شیعه بوده و موجب همخوانی کتاب با فرهنگ شیعی شود. با بررسی انجامشده روشن شد که تمام روایات کتاب التمحیص در سایر روایات شیعه شاهد مفهومی دارد؛ مثلاً در روایت یکصد و شصتم امام صادق ٧ میفرماید: «به خدا سوگند، محبوبترین اصحاب نزد من زاهدترین و پنهاندارترین آنها به حدیث ماست.» بر اساس نصوص و مفاهیم روایی پذیرفتهشده، یکی از اعتقادات شیعه «تقیه» و «کتمان» است و این گروه از روایات در التمحیص، با نصوص و مفاهیم مذکور همخوان است.[٣٦٣] نتیجه اینکه تعداد فراوانی از روایات التمحیص تواتر معنوی داشته و آنهایی که تواتر ندارد، مؤیدات فراوانی در منابع حدیثی دالّ بر صحت و صدور آن از معصوم وجود دارد.
٣. مویدات متنی از سایر منابع
احادیث کتابی هرچه بیشتر در کتب حدیثی دیگر آمده باشد، اطمینان به صدور آن افزایش مییابد. برای بیشتر روایات كتاب التمحيص میتوان شواهدی از کتابهای حدیثی آورد و یا عینش را در آن کتابها یافت؛[٣٦٤] مثلاً این حدیث امام صادق ٧ که
[٣٥٥]. انعام، آیة٢.
[٣٥٦]. قمر، آیة٤٩، و نیز ر.ک: بقره، آیة١٥٦ و حدید، آیة٢١.
[٣٥٧]. ر.ک: الکافی، ج٢، ص٢١٧، باب التقیه و ج٢، ص٢٢١، باب الکتمان.
[٣٥٨]. التمحیص دارای ١٧١ روایت است که ٤٧ حدیث در کافی، هفت حدیث در امالی صدوق، هشت حدیث در خصال شیخ صدوق، نه روایت در المومن حسین بن سعید اهوازی، پنج روایت در امالی طوسی، هشت روایت در محاسن برقی، نه روایت در اعلام الدین طبرسی، ٤٦ حدیث در مشکاةالانوار و هشت حدیث در مسکّن الفواد شهید ثانی نیز آمده است. همچنین ٣٦ حدیث این کتاب در وسائلالشیعه، ١٦٠ حدیث در بحارالانوار و ٤٦ حدیث در مستدرکالوسائل ذکر شده است.