حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٤ - واکاوی روایت حراست از جان پیامبر٩ و عرضة آن بر آیة «ابلاغ»

و )لعلّک باخع نفسک ألا یکونوا مؤمنین([٢٢] و )حریص علیکم([٢٣] گواه روشنی بر این مطلب است.

گروه دوم: وعدة محافظت در مکه قبل از هجرت

این دسته از روایات گویای این مطلب است که پیامبر ٩ در آغاز بعثت، بدون واهمه کارش را انجام می‌داد تا آن‌که در اثر اذیت‌ها و تکذیب‌های قریش از تبلیغ دست کشیده، عموهای پیامبر چون ابوطالب و عباس برای محافظت از جانش نگهبانانی را گمارده‌اند. این وضع ادامه داشت تا آن‌که با نزول آیة: )والله یعصمک من الناس( حفظ جان پیامبر از سوی خداوند تضمین گردید و پیامبر با آزاد کردن نگهبانان، مجدداً به کار تبلیغ پرداخت.

دو نمونه از این گروه روایات را که جلال الدین سیوطی آن‌ها را نقل کرده است، بررسی می‌کنیم:

نمونة نخست: طبرانی، ابوشیخ، ابونعیم اصفهانی و ابن‌عساکر از ابن‌عباس نقل کرده‌اند که گفت:

کان النبی ٩ یحرس و کان یرسل معه عمّه ابوطالب کلّ یوم رجالاً من بنی‌هاشم یحرسونه، حتّی نزلت: )والله یعصمک من الناس( و أراد عمّه أن یرسل معه من یحرسه فقال: یا عمّ إنّ الله عصمنی من الجنّ و الانس[٢٤]؛ همواره پیامبر توسط نگهبانانی حفاظت می‌شد و هر روز عمویش ابوطالب، مردانی از بنی‌هاشم را برای نگهبانی پیامبر می‌گماشت تا این‌که «والله یعصمک من الناس» نازل شد. ابوطالب طبق معمول می‌خواست هم‌چنان نگهبانانی را بر حضرت بگمارد که پیامبر فرمود: «ای عمو، خداوند مرا از جنّ و انس در امان نگه داشت».

نمونة دوم: طبرانی و ابن‌مردویه از ابوسعید خدری نقل کرده‌اند که روایت کرد:

کان العباس عمّ النبی فیمن یحرسه فلمّا نزلت: )والله یعصمک من الناس( ترک رسول الله ٩ الحرس؛ عباس، عموی پیامبر، نیز از گروه نگهبانان بود تا که «والله یعصمک من الناس» نازل شد و پیامبر پس از آن، نگهبانان را آزاد کرد.[٢٥]


[٢١]. شعراء، آیه ٣.

[٢٢]. توبه، آیه ١٢٨.

[٢٣]. الدّرالمنثور، ج ٢، ص ٥٢٩؛ المعجم الکبیر، ج ١١، ص ٢٠٥، ح ١١٦٦٣؛ تاریخ ابن‌عساکر، ج ٦٦، ص ٣٢٤.

[٢٤]. الدّرالمنثور، ج ٢، ص ٥٢٩؛ المعجم الاوسط، ج ٤، ص ٢١.