حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٦٠ - سبكشناخت كتب حديثى شيخ بهايى
مؤلف در شرح حديث پنجم همين فصل، به اين پرسش كه: آيا خواندن نماز جلوتر از ضريح معصوم جايز است؟ پاسخ مفصلي را بيان داشته است.[١٤٢] اين شيوة متعارف نويسنده در تمام كتاب ديده ميشود.
٣. ادعيه و اعمال
يكى از روشهاى بسيار مهم اسلامى براى هدايت و تعليم، القاى پيام تربيت به همة افراد جامعه و ايجاد مدرسهاى عام براى ساختن روح مردم، شيوة تأثيرگذار و نفوذگر «دعا«ست؛ يعنى «سخن گفتن با خدا» و «درخواست كردن از خدا». دعا اگرچه سخنگفتن و درددل كردن با خداست، سخن گفتن با خود و جامعه نيز هست. دعا در اسلام، به جز دعاهاى قرآنى كه عين وحى است، بيان ديگرى از آموزههاى فردساز و جامعهپرداز وحى است؛ يعنى همان درسهاى قرآنى است كه خداوند مهربان به وسيلة آيات آسمانى براى تربيت انسان فرستاده است. ادعيه خود شيوهاى از تفسير قرآن كريم و شرح معارف آسمانى و يادآور تربيتهاى قرآنى و تشريح آموزههاى وحيانىاند.
١-٣. ادعيه نگارى
بسيارى از علماى شيعه و سنّى، به نگارش مجموعههايى كه حاوى ادعيه، اعمال مستحبى و ارتباط با خدا هستند، همت گماشتهاند. اين مجموعهها غالباً مأثور بوده و از جانب معصومان : به ما رسيدهاند. البته تعداد نگارشهاى شيعيان در اين سبك به مراتب بيشتر از سنّيان بوده و مىتوان ادعا كرد كه آثار دعايى سنّيان، كمتر از يكدهم آثار شيعيان است.
اين شيوه از همان سدههاى نخست هجرى در ميان مؤلفان شيعى متداول بوده و در كارنامة علمى بسيارى از عالمان شيعى، كتابهايى با عناوين: الدعاء، ألادعية، دعاء السفر، فضل الدعاء، الدعوات، الذكر، عمل الشهور، ثواب الأعمال، عمل اليوم و الليلة و... ديده مىشود. تنها در رجال نجاشى عناوين ٦٤ كتاب از نويسندگان شيعى تا نيمة اول قرن پنجم آمده است كه همگى كتابهاى حديثى متنوعى به اين سبك را
[١٣٩]. ص٥١٠ ـ ٥١٨.