حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٠٦

از بزرگان و متقدمان اصحاب امامیه معرفی کرده و می‌گوید: او دارای جایگاهی بزرگ است. اسکافی به دعای امام عسکری ٧ متولد شد[٢٨٩] و در روز پنج‌شنبه ١٩ جمادی‌الثانی سال ٣٣٦ هجری وفات کرد و در قبرستان قریش واقع در بغداد دفن شد.[٢٩٠]

در اعتبارسنجی کتاب، شناسايي دقيق مؤلف، نقش اساسي دارد. روشن‌بودن جایگاه و ویژگی‌های علمی و خانوادگی نویسنده بر اعتبار كتاب اثرگذار است. هرچه نویسنده از لحاظ علمی بالاتر باشد، کار وی سنجیده‌تر خواهد بود. در کتاب‌های حدیثی، شخصیت علمی مؤلف در جمع‌آوری، گزینش و چگونگی ارائه روایات، ظاهر می‌شود. جایگاه علمی اسکافی در قالب محورهای ذیل بررسی می‌شود.

١.  اساتید

ابن‌همام اسکافی از اساتید بزرگی بهره برده و از مشایخ متعددی حدیث نقل کرده که در بین آن‌ها چهره‌های نامداری چون: احمد بن محمد خالد برقي[٢٩١] دانشمند و مؤلف بزرگ شیعی(م٢٧٤یا٢٨٠ق)، عبدالله بن جعفر حمیری[٢٩٢] نویسنده و عالم بزرگ امامیه(متوفای حدود٢٩٣ق)، محمد بن عثمان[٢٩٣] (م٣٠٥ق) و حسین بن روح نوبختی[٢٩٤] (م٣٢٦ق)، هر دو وکیل امام زمان ٧، دیده می‌شود. اسکافی از ٨٦ نفر روایت کرده[٢٩٥] و از این حیث جزو چهره‌های پراستادی است که شاگرد اساتید بزرگ شیعه بوده است.

٢.  آثار

نگاشته‌های عمیق و مؤثر، یکی از مؤلفه‌های شناخت جایگاه علمی افراد است. تنها کتابی که از ابن‌همام باقی مانده التمحیص است. نجاشی از کتاب دیگری با نام الانوار


[٢٨٩]. ر.ک: رجال نجاشی، ص٣٨٠، رقم١٠٣٢.

[٢٨٤]. تاریخ بغداد، ج٣، ص ٣٦٥، ١٤٨٠.

[٢٨٥]. دلائل الامامه، ص٧٩، ح١٨ و ص١٣٤، ح٤٣.

[٢٨٦]. امالي (مفيد)، ص١٣٧، ح٦، ص١٥٠، ح٨، ص٢٧٩، ح٥؛ امالي (طوسي)، ص٧٩، ح١١٦، ص ٨٦، ح١٣١، ص١٠٧،ح١٦٤.

[٢٨٧]. كمال‌الدين، ص٣٤٨، ح٣ و الغيبة(طوسي)، ص٣٧١، ح٣٤١.

[٢٨٨]. الغيبة طوسي، ص ٤٠٩، ح ٣٨٤.

[٢٨٩]. براساس تخريجي كه از روايات ايشان صورت گرفته، اين نتيجه به دست آمده است.