حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٦١ - سبكشناخت كتب حديثى شيخ بهايى

گردآورى كرده‌اند.[١٤٣] فزونى اين‌گونه نگارش‌ها، مرهون ترغيب معصومان عليهم السلام بر اعمال مستحبى است.

٢-٣. تلاشهاى ادعيه‌نگاران

نويسندگان بى‌شمارى در ميانة قرن‌هاى سوم تا پنجم، كتاب‌هايى در موضوع ادعيه و اعمال گرد آورده‌اند كه بسيارى از آن‌ها در جوامع اوليه ادغام گرديد و بخش اندكى نيز تا كنون باقى مانده است. مؤلفان كتاب‌هاى سى‌گانه (ثلاثين كتب) از جمله كسانى هستند كه عنوان يكى از كتاب‌هايشان «كتاب الدعاء» است. اسامى تنى چند از نويسندگان اين دوره عبارتند از:

-       محمد بن مسعود عياشى، مؤلف الدعوات؛

-       الفقيه على القمى، مؤلف النجاة فى الدعوات؛

-       سيد ابوالقاسم زيد بن اسحاق جعفرى، مؤلف الدعوات عن زين‌العابدين؛

-       شيخ صدوق، مؤلف أدعيه الموقف و ثواب‌الاعمال؛

-       سعد بن عبدالله اشعرى، مؤلف الذكر؛

-       محمد بن على بن حاتم، مؤلف الدعوات.

گفتنى است، كه دسته‌اى از مؤلفان نيز كتاب‌هايى با عنوان «ثواب‌الأعمال» نگاشته‌اند؛ مانند: حسين بن على بزوفرى، جعفر بن سليمان قمى، سلمة بن الخطاب، على بن احمد طبرى، محمد بن عيسى بن عبيد بن يقطين، محمد بن حسان رازى، شيخ صدوق، محمد بن حسن بن عبدالله علوى، احمد بن محمد بن خالد برقى و محمد بن على أشعرى.

٣-٣. سرانجام ادعيه‌نويسى

پس از قرن پنجم نيز بعضى از دانشمندان شيعه ادعیه‌نویسی را دنبال کردند. سرآمد اين افراد در دوران ركود و فترتِ نگارش‌هاى حديثى(سده‌هاى ششم تا نهم هجرى)، سيدرضى‌الدين ابوالقاسم على بن موسى بن طاووس (م ٦٦٤ ق.) است. اين شخصيت بزرگ و ارجمند با تدوين حدود شصت اثر علمى حديثى،


[١٤٠]. ن.ك: الشیخ النجاشی و کتابه، ص٣٦٧ - ٣٦٤.