حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٢٧ - معرفی برخی از منشورات حديثى شيعه در شبهقاره
- الكافى
از: ثقةالاسلام محمد بن يعقوب كلينى (م ٣٢٨ ق.)
كافى، اثرگذارترين کتاب حديثى شيعه بر آثار بعدى است و يكى از كتب چهارگانة حديث شيعه و مهمترينِ آنها است. ثقةالاسلام محمد بن يعقوب كلينى ; (م ٣٢٨ ق.) اين كتاب را در مدت بیست سال در عصر غيبت صغرى، تأليف نموده و كتابش را در سه بخش: اصول، فروع و روضه، مشتمل بر ٣٤ كتاب و ٣٢٦ باب و حدود شانزدههزار حديث، تنظيم کرده است.
بخش اول (اصول كافى) براى اولين بار در تهران در سال ١٢٧٨قمری، به صورت چاپ سنگى در سيصد صفحه منتشر شد.[٤٤] بعد از آن، همان بخش دوباره به صورت سنگى در تبريز در سال ١٢٨١قمری، در ٤٩٤ صفحه چاپ گرديد[٤٥]. در سال ١٣٠٣ هجری قمری، بخش سوم (روضة كافى) همراه با كتاب تحفالعقول در تهران منتشر گرديد،[٤٦] ولى تا سال ١٣٠٣ قمری بخش فروع كافى در ايران منتشر نشده بود.
در سال ١٣٠٢ قمری در هند، آقاسيدمحمدعلى بن غلامحسين موسوى كنتورى اقدام به تحقيق و تصحيح دورة كامل كتاب كافى نمود. او با بهرهورى از روشهاى متداول عصر خود، كافى را با نسخههاي خطى معتبر مقابله کرد و با انتخاب خوشنويسی براى تحرير فرمهاى چاپ سنگىِ كتاب، و كاغذ مرغوب، اقدام به انتشار كافى نمود. او براى حفظ ارزش علمى كتاب، اختلاف نسخهها و نسخه بدلها را در حواشى ثبت کرده و در خاتمهاى كه نوشته، روش تحقيق كتاب و مراحل آنرا ذكر نموده است.
در چاپ هند، كافى در شش قسم و هر قسم با صفحهشمار مستقل منتشر شده است؛ بدين ترتيب:
- قسم ١، (اصول كافى)، ٦٩٦ ص؛
- قسم ٢، (بخش اول فروع از طهارت تا آخر جهاد)، ٦٤٠ ص؛
[٤٢]. فهرست كتابهاى چاپی عربى، ص ٧٢٠.
[٤٣]. معجم المطبوعات العربية فی ايران، ص ٣٠٨.
[٤٤]. فهرست كتابهاى چاپی عربى، خان بابا مشار، ص ٧٢٠؛ معجمالمطبوعات العربية فی ايران، ص ٣٠٨.