حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٥٤ - سبكشناخت كتب حديثى شيخ بهايى

٣-٢. شيوه‌شناسى حبل‌المتين

كتاب شريف الحبل المتين في إحكام أحكام الدين از شهيرترين كتب مؤلف در سبك فقه مأثور است. در اين كتاب، احاديث معتبر در دو باب «طهارة» و «صلاة» گردآورى و بررسى شده است. مؤلف بر اين باور است كه گلچينى از احاديث معتبر را كه براى استنباط احكام مفيد هستند، از كتب اربعه برگزيده است. اگرچه نگاه نويسنده شرح حديث نيست، اما به تبع مشكلاتى كه در سر راه فهم روايات پيش مى‌آيد، او لازم ديده كه بخشى از آن‌ها را تبيين کند، چنانچه در توصيف اثرش مى‌نويسد:

اين كتاب خلاصه‌اي از روايات راويان شيعه را در بر دارد كه با اسنادي صحيح از معصومان گزارش شده است. اين كتاب گنجينه‌اي از روايات صحيح و حَسَن و دريايي آكنده از مرواريدها و مرجان‌هاي درخشان روايات است كه تفسير مباني و تقرير معاني و بيان نكات و توضيح مغلقات، آن‌را در برگرفته است و... .[٨٨]

اكنون شيوة كلى مؤلف را در شرح احاديث فقهى اين اثر جاويدان، بررسى مى‌كنيم.

١-٣-٢. ارزيابى احاديث

مؤلف تمام احاديث را از جهت وضعيت راويان بررسى کرده و در سه دسته: صحاح، حسان و موثقات قرار داده است. او خود در حاشية «ختام» مى‌نويسد:

آنچه در ارزيابى روايات صحيح، حسن يا موثق شمرده شده است بر پايه نظرات و مبانى خودم مى‌باشد كه پس از تلاش و تتبع به اين نتايج دست يازيده‌ام. و چه بسا ديگران با اين ارزيابى موافق نباشند.[٨٩]

او در ابتداى هر باب، تمام احاديث صحيح را ذيل عنوان «من الصحاح» آورده و سپس با عنوان «من الحسان» احاديث حَسَن و آن‌گاه احاديث موثق را ذيل عنوان «من


[٨٥]. الحبل المتین فی احکام احکام الدین، ص ٣٧.

[٨٦]. ص ٣٧.