حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٠٩

توصیفش گفته: «له منزلة عظیمه».[٣١١]

هرچه شیخ حدیث، جایگاه علمی والاتری داشته باشد، آثار او هم رتبة بالاتری خواهد داشت و از این جهت، التمحیص کتابی پرارزش است. همة این‌ها نشان‌دهندة شهرت علمی اسکافی نیز هست.

٥.  تمرکز بر کار علمی و تخصص

یکی از نشانه‌های تمرکز بر کار علمی، کثیرالروایه بودن است. نجاشی[٣١٢]و شیخ طوسی[٣١٣]، ابن‌همام را «کثیرالحدیث» دانسته‌اند[٣١٤] و این قرینه‌ای است بر تمرکز اسکافی بر کار علمی. تخصص مؤلف نیز بر نگاشته‌هایش اثر گذاشته و آن را متقن ‌می‌کند. به گفتة ابن‌غضائری، ابن‌همام اسکافی متخصص و باتجربه است.[٣١٥]در حقیقت، التمحیص را دانشمندی متخصص، عاقل، باتجربه و متمرکز بر کار علمی نگاشته و همة این‌ها وجهه‌ای در اعتبار کتاب است.

٦.  ضبط و صداقت

محدثان، یکی از شرایط پذیرش روایات را ضبط راوی دانسته‌اند. «ضبط» یعنی برخورداری از قوة حفظ و ثبت روایات.[٣١٦] قدما در کتاب‌های رجالی، بسیاری از اشخاص را ثقه شمرده‌اند. این توثیق، دست کم به معنای اعتماد به روایات راوی است و ضبط و راست‌گویی او را تأیید می‌کند.[٣١٧] ابن‌همام نیز به این صفت توصیف شده است.[٣١٨] توصیف اسکافی به «شیخ اصحابنا» در کلام نجاشی و شیخ طوسی بر عدالت و بزرگی جایگاه وی دلالت می‌کند. ابن‌غضائری علاوه برآن‌که وی را «شیخ» دانسته،[٣١٩] در موارد متعددی با یک واسطه از او روایت نقل کرده و یکی از طرق شیخ طوسی،


[٣٠٥]. رجال نجاشی، ص ٣٨٠، رقم ١٠٣٢.

[٣٠٦]. رجال نجاشی، ص ٣٧٨، رقم ١٠٣٢.

[٣٠٧]. الفهرست، ص ١٤١، رقم ٦٠٢.

[٣٠٨]. اردبیلی نیز او را با صفت کثیرالحدیث بودن می‌ستاید. ر.ک:جامع‌الرواة، ج٢، ص٤٥.

[٣٠٩]. ر.ک، رجال نجاشی، ص ١٢٢، رقم ٣١٣.

[٣١٠]. تدریب الراوی، ص ٢٢٨.

[٣١١]. ر.ک: مجله حدیث اندیشه، «اعتبارسنجی احادیث شیعه: مبانی و زیرساخت‌ها»ش١٠و١١، ص٤٠، ١٣٩٠ش.

[٣١٢]. رجال نجاشی، ص١٢٢، رقم٣١٣؛ الفهرست،ص١٤١، رقم٦٠٢، رجال، ص٤٩٤، رقم٢٠.

[٣١٣]. ر.ک: رجال نجاشی، ص١٢٢، رقم٣١٣.