حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٥٥ - سبكشناخت كتب حديثى شيخ بهايى

الموثقات» مى‌آورد. در بيشتر مباحث، دو عنوان نخست آمده‌اند و گاهى نيز هر سه عنوان ديده مى‌شود.[٩٠]

٢-٣-٢. توضيحات رجالى

شيخ بهايى بيشتر به دنبال بيان روايات فقهى است. و بيان مباحث رجالى را خارج از چارچوب كتاب مى‌داند؛ ازاین‌رو، مسائل رجالى را در حاشيه ياد كرده است.[٩١] مى‌دانيم كه از بايسته‌هاى مباحث فقهى، تمسك يا طرد يك روايت است. بنابراين، گاهى در متنِ مباحث نيز مؤلف ناگزير است كه وجه ضعف روايت يا قوّت آن را تبيين كند.[٩٢] در مواردى اندك، توصيفاتى مختصر دربارة يك راوى را ضرورى مى‌داند؛ برای مثال، ذيل صحيحه زراره كه از امام باقر ٧ مى‌پرسد: «شما از كجا دانستيد و به چه دليل مي‌گوييد كه مسح سر، تنها به بخشي از سر اختصاص دارد و نه به همة آن؟» در دفاع از شخصيت زراره و عدم سوءنيت يا جسارت وى، به طور مفصل مطالبى را ايراد مى‌كند.[٩٣] از نكات بارز مطالب رجالى مؤلف آن است كه وى به بررسى طرق، اهتمام ويژه داشته[٩٤]و گاهي نيز در توثيقات اجتهاد مى‌كند[٩٥] در مواردى هم خواننده را به ديگر آثار خود همانند تعليقاتش بر خلاصة الاقوال يا حاشيه بر كتاب من لا يحضره الفقيه و تهذيب الاحكام ارجاع مى‌دهد.[٩٦]

٣-٣-٢. نكات ادبى:

الف) لغت‌شناسى:

واژگان نامأنوس و كم‌كاربرد، در احاديث فقهى، كمتر از ديگر احاديث به چشم مى‌خورد، چراكه بيشتر آن‌ها، بيان‌گر دستورالعمل‌هاى روزمره هستند.

اما به فراخور موضوعات فقهى، لغاتى ديده مى‌شود كه خواننده، معانى لغوى يا اصطلاحى آن‌ها را نمى‌داند. شيخ بهاءالدين در شرح احاديث به اين نكته توجه داشته


[٨٧]. ص ١١٢-١١٤.

[٨٨]. صص ٤٩، ٥١، ٥٢، ٥٧، ٥٨، ٦٦، ٦٧، ٩٧، ١٠٦، ١١٣.

[٨٩]. صص ٥٢، ٣٦١.

[٩٠]. ص ٦٧.

[٩١]. صص ٦٦، ٦٧، ١١٣، ١١٤.

[٩٢]. ص ٤٩.

[٩٣]. ر.ك: ص ٤٩، ٥٨، ٦٨.