حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٩٦ - میزان استفاده از احادیث اهلسنت در کتاب «من لایحضره الفقیه»

ما دام في ذلك المسجد ضوء من ذلك السراج؛ سنده ضعيف.[٢٧٠]

٤) مواردی که شیخ در دیگر کتب خود، برای آن‌ها سند سنّی آورده، ولی نه در کتب شیعی و نه در کتب اهل‌سنّت یافت نمی‌شود و ظاهراً شیخ در نقل آن‌ها متفرد است: این قسم از احادیث می‌تواند مؤید این باشد که شیخ صدوق حدیث را از مشایخ سنّی خود گرفته است. اما آنچه هست این‌که از این قسم تنها یک حدیث یافت شد.

من‌لايحضره‌الفقيه، ج١، ص٥٠، ح ١٠٤:

وَ قَالَ رَسُولُ‌الله ٦ افْتَحُوا عُيُونَكُمْ عِنْدَ الْوُضُوءِ لَعَلَّهَا لَا تَرَى نَارَ جَهَنَّمَ.

سند حدیث را شیخ در ثواب‌الاعمال آورده، اما این روایت غیر از کتب شیخ در هیچ یک از کتب فریقین یافت نشد:

حدثني محمد بن الحسن قال حدثني محمد بن الحسن الصفار عن العباس بن معروف عن أبي حماد عن محمد بن سعيد عن غزوان عن السكوني عن ابن‌جريح عن عطا عن ابن عباس قال قال رسول‌الله ٦ افتحوا عيونكم عند الوضوء لعلها لا ترى نار جهنم.[٢٧١]

٥) مواردی که شیخ در دیگر کتب خود سند آن را نقل نکرده است، ولی در سایر کتب حدیثی شیعه با سند شیعی یافت می‌شود: از آن‌جا که دلالت این قسم بر مطلوب ما بسیار ضعیف بلکه غیر‌دالّ است، تنها به ذکر یک نمونه اکتفا می‌شود.

من‌لايحضره‌الفقيه، ج١، ص٢٠٧، ح٦٢٢:

قَالَ رَسُولُ‌الله ٦ الصَّلَاةُ مِيزَانٌ فَمَنْ وَفَّى اسْتَوْفَى.

شیخ کلینی ; روایت را در کافی ذکر آورده است:

مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ عبدالله بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عبدالله بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنِ السَّكُونِيِّ عَنْ أَبِي عبدالله ٧ قَالَ قَالَ رَسُولُ‌الله ٦ الصَّلَاةُ مِيزَانٌ مَنْ وَفَّى اسْتَوْفَى.[٢٧٢]

البته مضمون این حدیث در کتب اهل‌سنت نیز وجود دارد:


[٢٦٥]. تذكرة الموضوعات، ص٣٧.

[٢٦٦]. ثواب‌الأعمال، ص١٧.

[٢٦٧]. كافي، ج٣، ص٢٦٦، ح ١٣.