این گروه از روایات، از مقاتل بن سلیمان[٢٩] و عطیة بن سعد[٣٠] نقل شده است. اینان مدعی‌اند که پیامبر گرامی اسلام٩ پس از هجرت در مواجهه با تکذیب و استهزای یهود، دچار بیم و هراس شده و خداوند ضمن تهدید پیامبر، حفظ جانش را تضمین کرده است. مقاتل بن سلیمان نقل می‌کند: پیامبر چون استهزای یهود را دید، از تبلیغ رسالت دست کشید تا خداوند وی را به تبلیغ آن امر کرد. وی می‌نویسد: «فلمّا رأی النبی ذلک سکت عنهم فحرّض الله یعنی فحضّض الله النبیّ علی الدعاء إلی الله». آن‌گاه می‌افزاید: پس خداوند فرمود: «والله یعصمک من الناس یعنی من الیهود»؛ پس از آن، پیامبر احساس امنیت کرد،[٣١] و به تبلیغ ادامه داد.

تحلیل و بررسی

این گروه از روایات، افزون بر ضعف سندی و انقطاع آن‌ها، و علاوه بر اشکالاتی که پیش‌تر اشاره شد، هیچ اساس و مبنایی ندارد و با روایات زمان نزول آیه، که عموم مفسران شیعه و اهل‌سنت آن را در حجةالوداع دانسته‌اند سازگاری ندارد. یهود در زمان نزول آیه چنان حقیر و صغیر بوده‌اند که با ذلت و خواری از مدینه، بلکه از فدک و خیبر رانده شده بودند. آنان شأن و جایگاهی نداشتند تا پیامبر از دسیسه‌های آن‌ها بهراسد. هم‌چنین اگر کسی با الفبای تاریخ اسلام و مدینه آشنایی داشته باشد، به خوبی می‌داند پیامبراکرم٩ از همان ابتدای هجرت با تحقیرآمیزترین کلمات با یهود مدینه برخورد کرده است؛ تعابیری چون «قردة» (بوزینه) در سورة «بقره» ـ اولین سوره‌ای که پس از هجرت در مدینه نازل شده است ـ گواه همین مطلب است.[٣٢]

علاوه بر این‌ها، ارتباط آن با تهدید خداوند به: و إن لم تفعل فما بلغت رسالته، چه توجیهی می‌تواند داشته باشد؟!

گروه چهارم: وعدۀ محافظت در غزوۀ بنی‌أنمار (ذات‌الرقاع)

این گروه از روایات هر‌چند در دورن خود دچار تهافت و اختلافند، ولی اجمالاً گویای

[٢٨]. تفسیر مقاتل، ج ١، ص ٣١٢.

[٢٩]. تفسیر طبری، ج ٤، ص ٣٧٢ ـ ٣٧٣.

[٣٠]. تفسیر مقاتل، ج ١، ص ٣١٢.

[٣١]. بقره، آیة ٦٥.