عدل الهى - رکنی لموکی، محمد تقی - الصفحة ٨٩

درس چهاردهم: عدل الهى و پاداش و كيفر انسان (١) مقدمه‌ ديگر از شبهات عدل الهى، مسئله پاداش و كيفر انسان است. از نظر اسلام، حسابرسى خداوند به اعمال خوب و بد انسان و در پى آن تعيين پاداش و كيفر، از جمله مظاهر عدل الهى است. به عبارت رساتر، چون خداوند عادل است، اعمال‌ عدل الهى ٩٣ تقاوتهاى دنيا و آخرت ص : ٩٠ بشر را بى محاسبه نمى‌گذارد. اگرچه اين پاداشها و كيفرها، گاهى در دنيا هم رخ مى‌نمايد، اما تبلور اصلى آنها در جهان آخرت است. از اين رو، مباحث ما درباره اين مسئله، حول محور پاداشها و كيفرهاى اخروى است. قرآن كريم مى‌فرمايد:
وَالْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُولئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُم بِمَا كَانُوا بِآيَاتِنَا يَظْلِمُونَ (اعراف: ٨ و ٩)
و در آن روز [قيامت‌] سنجش [اعمال آن حق و از جانب‌] حق است، پس هركس ميزانهاى [عمل‌] او سنگين باشد، آنان خود رستگارانند و هركس ميزانهاى [عمل‌] او سبك باشد، پس آنانند كه به خود زيان زده‌اند، چرا كه به آيات ما ستم كرده‌اند.
بنابراين، وقوع پاداش و كيفر در جهان آخرت، قطعى است؛ اما در همين باره شبهاتى نيز مطرح است كه در صدد انكار عدل الهى است. ما در اينجا مهم‌ترين شبهات را بيان مى‌كنيم و به آنها پاسخ مى‌گوييم.
بيان شبهه‌ از مهم‌ترين شبهات پاداش و كيفر اخروى، تناسب كيفى آنها با اعمال دنيايى انسان است. توضيح آنكه برخى معتقدند كيفيت پاداش و كيفر اخروى، با عملكرد انسان متناسب نيست و همين عدل‌