آينده و نحوه علاج او هم خبر مى دهد. ماركسيسم مدعى است كه در تاريخ بشر بر فلسفه اى دست يافته است. كه اين قدرت و توان را دارد كه از تحولات آينده جامعه ها به صورت قطعى خبر دهد. چنين ادعايى هر چند هم به ثبوت نرسد، بلكه در نقاط مختلفى از جهان با شكست روبه رو شود، مى تواند در گروه هاى انقلابى، تأثير به سزايى بگذارد و آنان را وادارد كه از آن به عنوان «دانش انقلابى» استفاده كنند و مكتب را گسترش دهند.

ماركسيسم در كشاكش دو نيروى متضاد

متفكران ماركسيسم، پيوسته در كشاكش دو نيروى متضاد قرار گرفته و از درون، از يك جدال آگاهانه رنج مى برند: از يك طرف ماركسيسم را آخرين مكتب فكرى معرفى مى كنند، به گونه اى كه نظامى بالاتر از نظامى كه نويد مى دهد، وجود ندارد توگويى ماركسيسم نظامى است بسته و حقيقتى است مطلق، كه هرگز نمى توان كوچك ترين خدشه اى، در اركان آن بهوجود آورد. از طرف ديگر ماركسيسم خود را يك مكتب علمى كه پيوسته با تحولات علمى همگام و همدوش است، و بسان خودِ تحولات عينى جهان، بايد مورد مطالعه و بازانديشى قرار گيرد.

عامل نخست، آنان را به ثبوت و جمود و مطلق گرايى دعوت مى كند كه هرگز نبايد كلمه اى از مكتب عوض و دگرگون گردد، در حالى كه عامل دوم، روند «ديالك تيك» داشته و زمينه را براى «تجديد نظرطلبى» در تمام اصول و شاخه هاى آن فراهم مى سازد; خصوصاً