روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥١٢ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٢٧ آبان ١٣٦١ ٢ صفر ١٤٠٣ ١٨ نوامبر ١٩٨٢
مذاکره که استقلال و تمامیت ارضی هر دو کشور را تأمین می کند، همچنان در رأس سیاست امریکا باقی می ماند و سیاست این کشور تغییری نکرده است. یونایتدپرس با اعلام این خبر، افزود: سخنگوی وزارت خارجه امریکا، درباره ارتباطات احتمالی با صدام حرفی نزده، اما تأکید کرده که سیاست امریکا درباره جنگ خلیج فارس، پیشگیری از جنگ بوده است. وی افزوده است: ما از آتش بس فوری و حل اختلافات ازطریق مذاکره پیگیرانه حمایت کرده ایم و با یک سیاست محکم، از فروش تجهیزات به دو کشور خودداری می کنیم.[١]
١
رادیو صدای آلمان (کلن)، با بررسی روابط تجاری و نظامی ایران و شوروی اعلام کرد: شوروی خواستار به تعویق انداختن مذاکرات خود با ایران درباره معامله تسلیحاتی میان دو کشور است. در این گزارش آمده است: دولت ایران در ماه اکتبر پیشنهاد کرده است که مذاکرات میان دو کشور درخصوص صدور گاز به شوروی و دریافت سلاح های مدرن از این کشور، ازجمله هواپیماهای جنگی و موشک، بار دیگر آغاز شود. این معامله به ارزش یک میلیارد و ٢٠٠ میلیون دلار، قرار بود در عرض ٦ سال انجام شود و دولت ایران امیدوار بود که توافقی میان دو کشور حاصل شود که اساس آن را توافق های میان شوروی و ایران در دوران حکومت شاه بر ایران تشکیل می داد. در آن زمان پیش بینی شده بود که کمیسیون بازرگانی، دو بار در سال، در تهران و مسکو تشکیل جلسه دهد و دربارة جزئیات این معامله برای سال آینده توافق شود. این مذاکرات که قرار بود در روز ٢٩ اکتبر در تهران آغاز شود، تا اطلاع ثانوی به تعویق افتاده است، آن هم بدون آنکه علت آن رسماً ازطرف دو کشور بیان شده باشد. در ادامة گزارش آمده است:
تا قبل از انقلاب اسلامی ایران در سال ١٩٧٩، کشور ایران سالانه گاز طبیعی به ارزش ٤٠٠ میلیون دلار به شوروی صادر می کرد که دولت ایران قصد ادامه این معامله را دارد و گاز طبیعی خود را درحدود ٣٥ تا ٤٠ درصد کمتر از بهای آن در بازارهای جهانی عرضه می کند، درحالی که دولت ایران به اقدامات ضد کمونیستی خود، با شعارهای علنی علیه شوروی، ادامه می دهد. دولت شوروی به دلایلی چند، ظاهراً از مشی دولت ایران دربرابر شوروی راضی نیست، به خصوص از مشی منفی ایران درباره مذاکره با دولت متبوع شوروی در افغانستان به رهبری "ببرک کارمل". دولت ایران بارها اعلام کرده است تا زمانی که قوای شوروی در افغانستان مستقر باشند، با دولت افغانستان مذاکره نخواهد کرد. از سوی دیگر، دولت شوروی از مخالفت ایران با تلاش هایی که در راه آتش بس با عراق انجام شده است، یعنی جنگی که بیش از ٢ سال است ادامه دارد، انتقاد می کند. همچنین فرستندة رادیویی شوروی که برنامه هایی به زبان فارسی پخش می کند، دراین باره نارضایتی خود را از مشی دولت ایران آشکارا اعلام می کند.(٤٤)[٢]
[١] مأخذ ٤٠، ص١.
[٢] مأخذ ١٤، ص٢٤، رادیو صدای آلمان (کلن)، ٢٧/٨/١٣٦١.