روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٣٥ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٢٥ آذر ١٣٦١ ٣٠ صفر ١٤٠٣ ١٦ دسامبر ١٩٨٢
ولی درحال حاضر، عراق مانند قبل قادر به تأمین پول کافی برای مخارج داخلی نیست. عراق پیش از جنگ، روزانه ٣ میلیون بشکه نفت صادر می کرد، درصورتی که در هفته های اخیر صادراتش به ٦٥٠ هزار بشکه در روز تقلیل یافته که بیشتر آن ازطریق لوله های نفت ترکیه خارج می شود و این صادرات نیز با حمله های گاه به گاه مختل می شود.
اخیراً عراق در گرفتن وام نیز با مشکل مواجه بوده است. در ماه اخیر، عراق موفق شد از کنسرسیوم ١٠ بانک ازجمله "چیس مانهاتان" و "ابرونیک تراست" ٥٠٠ میلیون دلار وام دریافت کند. شرکت بانک عرب در بحرین در اعطای این وام به عراق شرکت نکرد، زیرا یک سوم سهام بانک متعلق به لیبی است و رهبری لیبی از اعطای این وام جلوگیری کرده است. بانک "دیوتیش" نیز که در ابتدا برای دادن وام ابراز تمایل کرده بود، بعداً از این کار منصرف شد.[١]
روزنامه امریکایی وال استریت ژورنال نیز از آماده شدن عراق برای روزهای سخت اقتصادی خبر داد. این روزنامه به نقل از یک تاجر عرب که اخیراً از عراق دیدن کرده، نوشته است: رادیو و تلویزیون درحال آماده کردن مردم برای از خودگذشتگی های اقتصادی هستند. در بازار سیاه، نرخ دینار عراق در چند ماه اخیر، بسیار کاهش یافته است. به گفته این تاجر عرب، هیچ شکی نیست که عراق خود را برای صرفه جویی آماده کرده است. این روزنامه خاطرنشان کرده است که آن دسته از شرکت های خارجی که با عراق در معامله هستند از حالا این مشکل عراق را حس کرده اند. به گفته یک منبع دولتی امریکا، عراق نتوانسته است در ماه گذشته اقساط یک شرکت برزیلی را برای احداث دو پروژه ساختمانی و خط آهن بپردازد. کارخانه بین المللی "ریموند" در شهر هوستون در ایالات تگزاس نیز که مشغول ساخت ٣ مخزن در شمال و غرب بغداد می باشد، به دلیل کمبود گازوئیل کافی برای ماشین ها از سرعت کار خود کاسته است. همچنین، عراق از کنترات کننده ها خواسته است که حداقل ٣٠ درصد از هزینه لازم برای هر پروژه ای را که انجام می دهند، شخصاً تهیه کنند. این روش در کشورهای فقیر و درحال توسعه غیر منتظره نیست، ولی اولین باری است که عراق این شرط را گذاشته است.[٢]
به نوشته وال استریت ژورنال، تاجران ژاپنی می گویند که عراق در نظر دارد جواز واردات لوازم اولیه در سال ١٩٨٣ را به نصف مقدار سال ١٩٨٢ برساند و نیز تصمیم به کاهش بسیار شدید در صدور جواز واردات کالاهای غیر اولیه دارد. یک مقام رسمی وزارت بازرگانی امریکا گفته است که بعضی از شرکت های امریکایی در به توافق رسیدن با عراق دچار مشکل شده اند.
وال استریت ژورنال می افزاید: صدام از آغاز جنگ با ایران سیاست تأمین هم زمان نیاز مردم و جبهه را اتخاذ کرده است. به گفته یک تاجر عرب، کاری که صدام کرد این بود که هم زمان با جنگ به طرح های ساختمانی خود با سرعت زیادی ادامه داد، چون این سیاست براساس پایان سریع جنگ بنا شده بود، نتوانست ادامه یابد. این روزنامه خاطرنشان می کند که در ایران نشانه ای
[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٧٣، تاریخ ٢٧/٩/١٣٦١، ص٤، واشنگتن - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٢٥/٩/١٣٦١.
[٢] همان، ص٣، واشنگتن - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٢٥/٩/١٣٦١.