روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩١٧ - روزشمار جنگ سه شنبه ٣٠ آذر ١٣٦١ ٥ ربیع الاول ١٤٠٣ ٢١ دسامبر ١٩٨٢
تعیین سهمیه هریک از اعضا در بازار نفت را در وین آغاز می کنند که وزیر نفت ایران درمورد این جلسه غیررسمی اظهار داشت که این جلسه برخلاف تصور، جلسه خوبی بود و علت آن ترس کشورهایی بود که از داخل و خارج مشغول توطئه بودند. وی گفت نظر به اینکه تقاضای امسال و سال آینده برای نفت خام یکسان خواهد بود، ایران خواست که تولید روزانه اوپک ٥/١٧ میلیون بشکه و قیمت همان ٣٤ دلار تثبیت شود. همچنین ٤ وزیر اوپک (امارات متحده عربی، الجزایر، ونزوئلا و اندونزی) طی مشورت هایشان به این نتیجه دست یافتند که سال آینده وضع بازار نفت بهتر از امسال نخواهد بود.
از طرف دیگر، مسئله مورد بحث این اجلاس چگونگی تعیین سهم تولید هر کشور اعلام شده و وزرای شرکت کننده وقت خود را صرف تغییر در بهای کنونی قیمت نفت نخواهند کرد. بدین ترتیب، روز ٢٨ آذرماه، جلسه رسمی اوپک افتتاح می شود، گفت وگوهای غیررسمی قبل تاحدودی مسائل را روشن ساخت و گفته شد که اعضای اوپک باید به یک هماهنگی در میزان تولید دست یابند تا این هماهنگی، بین عرضه و تقاضای جهان برای نفت اوپک موازنه ایجاد کند.
مشخص است که مهم ترین مسئله برای ایجاد توازن در بازار نفت و غلبه بر کسادی آن قبل از همه کنترل میزان تولید است که بدین وسیله می توان از افزایش عرضه در بازار جلوگیری کرده و درنتیجه قیمت ها را در دست گرفت. بنابراین، مهم ترین بحث این جلسه موضوع تعیین سهمیه برای هریک از اعضا می باشد. دراین رابطه، دو طرف متقابل در اوپک وجود دارد؛ یک طرف، جمهوری اسلامی ایران است که خواستار تعیین معیارهای عادلانه و منطقی برای مقدار تولید هر کشور می باشد که ازنظر نماینده ایران ازجمله این معیارها سطوح تاریخی تولید نفت، جمعیت، احتیاجات مالی و ذخایر موجود مالی و نفتی می باشد که اکثر اعضای اوپک این نظر را تأیید کرده و منطقی می دانند، طرف دیگر، پادشاهی سعودی است که تاکنون خود را در بین اعضای اوپک پیش کسوت و یکه تاز میدان می دانسته و حاضر نیست دلایل ایران را بپذیرد و چون خود معیاری منطقی درزمینه تعیین مقدار سهمیه تولید هر کشور ندارد، با نظر ایران شدیداً مخالفت کرده و می گوید: "بااینکه عربستان قادر است روزانه بیش از ١٠ میلیون بشکه تولید کند، ولی میزان تولید را ١ تا ٥ میلیون بشکه کاهش داده" و یا اگر درمورد حق مرغوبیت ها[١] تصمیم گیری جدی نشود، عربستان ملزم به رعایت مقررات اوپک نخواهد بود. بدین ترتیب، نماینده سعودی یا بهتر بگوییم نماینده آرامکو (شرکت حاکم بر نفت و بر سرزمین جزیرة العرب) از مسئله اصلی و مشخص شدن معیاری منطقی برای تعیین سهمیه هر کشور طفره می رود.
باتوجه به معیارهای فوق، نماینده ایران خواستار کاهش تولید نفت توسط عربستان می شود که کشورهایی که در شرایط کنونی احتیاج بیشتری به فروش نفت دارند، بتوانند تا حدود احتیاجشان نفت صادر کنند، ولی چنان که گفته شد، با نپذیرفتن نماینده سعودی، موضوع لاینحل باقی ماند و آخرین اجلاس اوپک با انتشار بیانیه ای پایان یافت که در قسمتی از آن آمده است:
"این کنفرانس وضع بازار نفت را بررسی کرد و تصمیم گرفت اقدامات ضروری درجهت تثبیت بازار و دفاع از سیستم قیمت گذاری اوپک به عمل آورد. بدین منظور، کنفرانس اوپک تصمیم گرفت که تولید کل اوپک در سال ١٩٨٣ (این سال از روز ١١ دی آغاز شد) نمی بایست از ٥/١٨ میلیون بشکه در روز تجاوز کند. هرچند توافق بر سر تعیین سهمیه تولید کشورهای عضو به مذاکرات بیشتر نیازمند است، اعضا تلاش های لازم را جهت حفظ قیمت پایه ٣٤ دلار به عمل آوردند."
بدین ترتیب، آخرین اجلاس اوپک همانند اجلاس فوق العاده تیرماه گذشته با عدم توافق بر سر میزان
[١] به علت تفاوتی که در وزن مخصوص و میزان ناخالصی نفت کشورهای گوناگون وجود دارد، میزانی برای تعیین این تفاوت و اختلاف آن با قیمت پایه قرار داده اند.