روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٨٩ - روزشمار جنگ دوشنبه ١٠ آبان ١٣٦١ ١٤ محرم ١٤٠٣ ١ نوامبر ١٩٨٢
آب رودخانه نتوانستند از آب بگذرند و غرق شدند، درمجموع، نیروهای عمدة این یگان به آن سوی رودخانه رسیدند و به پیشروی خود ادامه دادند. البته، موج دوم این محور از عملیات تا آخرین ساعات امروز (ساعت ٢٤) منتظر تصرف پل چم سری بودند تا از آن عبور کنند.[١]
اما مشکل اصلی در محور جنوبی منطقة عملیاتی، یعنی محل مأموریت قرارگاه قائم٤ (تیپ١٤ امام حسین(ع) و تیپ٨٤ خرم آباد) به وجود آمد. این یگان برخلاف سایر یگان ها، همچون تیپ٨ نجف که فقط در عقبه های خود با مشکل بارندگی شدید و پیامد های آن و نیز طغیان رودخانه روبه رو بودند، با مشکل حضور نیروهای عراقی در ساحل غربی رودخانه نیز مواجه بود. قرارگاه قائم٤ اجرای عملیات در ٣ محور، شامل محور چم سری در شمال؛ محور چم ربوط در وسط و محور چم هندی در جنوب را طرح ریزی کرده بود. نیروهای عمل کننده در محور چم سری توانستند نیروهای کمین عراقی مستقر در سرپل شرقی پل را از سر راه بردارند و پس از گذشتن از میدان های مین، بخشی از نیروهای خود را از آب عبور دهند و در ادامه، پل منهدم شده [٢] چم سری را نیز به تصرف درآورند.[٣]در این محور، بخشی از نیروهای این یگان به علت طغیان آب رودخانه نتوانستند خود را به آن سوی رودخانه دویرج برسانند و عده ای از آنان نیز به هنگام عبور از رودخانه غرق شدند.
مشکل عمدة تیپ١٤ امام حسین(ع) در دو محور دیگر، یعنی چم ربوط و چم هندی بود. نیروهای این دو محور زودتر از سایر یگان ها به پشت رودخانة دویرج رسیده بودند و مشکلی برای عبور نداشتند، اما از آنجایی که عراق، در آن سوی رودخانه، به صورت پراکنده، سنگرهای تأمین داشت، عبور این نیروها به مفهوم آغاز درگیری قبل از سایر یگان ها و هشیاری دشمن بود. به همین دلیل، فرماندهان این دو محور، تا دریافت دستور برای حرکت از نقطه رهایی، منتظر ماندند. نکته ای که عملیات در این محور را حساس می کرد، هشدار نیروهای اطلاعات این یگان به فرماندهی قرارگاه دربارة زیادشدن و بالا آمدن آب رودخانه بود.[٤]
ارتفاع آب رودخانه که در مواقع عادی حدود ٣٠ سانتی متر است، به علت بارندگی روز گذشته در سرچشمه های رودخانه، در ارتفاعات خرم آباد، افزایش یافت و تا غروب به حدود یک متر رسید. با ابلاغ فرمان حرکت نیروها از نقطة رهایی، حجم و شتاب آب به سرعت افزایش یافت و ارتفاع آب به حدود ٥/١ متر رسید. از سوی دیگر، به دلیل حساس بودن منطقه که جناح چپ عملیات محسوب می شد، ضرورت داشت که نیروها به هر نحوی از آب عبور کنند، اما پیش بینی نکردن افزایش یکبارة آب، آن هم در هنگام عبور نیروها، محاسبات قبلی را به هم زد. در لحظات اولیة افزایش ارتفاع
[١] سند شماره ١٩٧٩٢٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: تلفنگرام، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ١٢/٨/١٣٦١؛ و - مأخذ ١٠، ص١٧.
[٢] عراق قبلاً با محتمل دانستن اجرای عملیات ازجانب نیروهای خودی در این منطقه و عبور این نیروها از رودخانة دویرج، این پل را که قابلیت عبور خودرو داشت، منهدم کرده بود. (سند شماره٧٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش راوی تیپ١٤ امام حسین(ع) در عملیات محرم، راوی: یدالله محمدی، ص٢٣.)
[٣] سند شماره ٤٣٦٩٥٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ١٢/٨/١٣٦١، ص٢؛ و - سند شماره ٣٢١٤٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از اطلاعات عملیات ستاد مرکزی به فرماندهی کل سپاه پاسداران، ١٢/٨/١٣٦١، صص ١ و ٢.
[٤] مأخذ ٥، بخش اول، ص٦٦.