روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٩٠ - روزشمار جنگ دوشنبه ١٠ آبان ١٣٦١ ١٤ محرم ١٤٠٣ ١ نوامبر ١٩٨٢
رودخانه، تعدادی از نیروها موفق به عبور از رودخانه شدند، ولی بالا آمدن یکبارة آب در دقایق بعد، سبب شد که عمدة نیروها نتوانند از رودخانه عبور کنند. بدین ترتیب، از مجموع نیروهای تیپ١٤ امام حسین(ع) فقط بخشی از آنها در محور اول موفق به عبور از رودخانه شدند.
در محور میانی (ربوط)، در مدتی که ارتفاع آب حدود یک متر بود، عدة کمی از رودخانه عبور کردند و هنگامی که آب زیادتر شد، تعدادی از نیروها که درحال عبور از رودخانه بودند، در آب غرق شدند. در محور سوم (چم هندی) نیز ابتدا تعداد اندکی از نیروها، داوطلب عبور از رودخانه شدند و با زنجیرکردن دستهایشان در دست یکدیگر به درون آب رفتند، اما براثر فشار آب و عمق زیاد آن و درنتیجه بازشدن اتصال دستهایشان، تعدادی از آنها را (به ویژه افرادی که ازنظر جسمی ضعیف تر بودند) آب برد. بعد از مدتی، نیروها به این فکر افتادند که با گره زدن چفیه های خود، طنابی برای عبور بسازند. یکی از نیروها داوطلب عبور و بردن این طناب به آن سوی رودخانه شد؛ اما به دلیل فشار بالای آب و ضعیف بودن چفیه ها، این تدبیر نیز مؤثر واقع نشد و عدة دیگری در آب غرق شدند و تعدادی نیز به زحمت در مسافتی دورتر، بدون سلاح به آن طرف رودخانه رسیدند[١]
راوی لشکر فتح در ترسیم جدال نیروهای تیپ١٤ امام حسین(ع) با جریان خروشان رودخانة دویرج می گوید: «در عملیات بیت المقدس، هنگام عبور نیروهای خودی از رودخانة کارون، ارتش عراق در نقاطی ضربه خورد که از رودخانه فاصله داشت و به آن نچسبیده بود. در اینجا هم بچه ها قصد داشتند که از نقاطی از دویرج عبور کنند که دشمن به آن نچسبیده باشد و نقاط عبور هم جاهای خوبی بود، اما به مشکل طغیان آب برخورد کردند. با همة تلاشی که بچه ها کردند، از دو گردان ٥٠٠ نفری حدود یک گروهان توانست [از رودخانه] عبور کند که عمدتاً اسلحه نداشتند و لباسهایشان خیس و هوا خیلی سرد بود و بچه ها می لرزیدند و از هر ١٠ نفر، یکی دو نفر سلاح داشت. به هرحال، اینجا یک معضل بود که به قوت خود باقی ماند و بچه ها با این وضعیت به خط زدند.»[٢]-[٣]
باوجود این مشکلات، تا آخرین ساعات امروز (ساعت ٢٤)، نیروهای خودی توانستند در همة محورها، خطوط دشمن را بشکنند و نیروهای تیپ ٨، ٢٥ و ١٧ به حرکت خود برای تصرف کامل اهداف ادامه دادند. به نحوی که گردان های خط شکن تیپ٨ نجف با شکستن خط و بدون درگیری اساسی راه نفوذ به پشت ارتفاعات ٢٩٢ را یافته، اقدام به دورزدن ارتفاع کردند و نیروهای تیپ٢٥ کربلا هم بدون درگیری اساسی، به عمق منطقه و با قصد دورزدن ارتفاعات نفوذ کردند. از تیپ١٤ امام حسین(ع) نیز یک محور، موفق به شکستن خط و آزادکردن پل چم سری شد و نیروهای دو محور دیگر آن، عمدتاً به دلیل طغیان دویرج و درگیرشدن با مشکلات آن، متوقف شدند و در جست وجوی یافتن راهی برای عبور بودند.
١
[١] روزنامة اطلاعات، ١٢/٨/١٣٦١، ص١٥.
[٢] علاوه بر مشکلات عبور، عراق در آن سوی رودخانه به فاصلة ١٠ متری و در امتداد رودخانة دویرج، میادین مین به عرض یک تا ٥ متر ایجاد کرده بود.
[٣] روزنامة جمهوری اسلامی، ١٥/٨/١٣٦١، ص٩.